Vụ Nam Triệu: Bị u gan sắp mổ vẫn bị ép giao 500 triệu "ngoại giao"

Chiều 23-6, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên xét xử 17 bị cáo trong vụ án tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn xảy ra tại Công ty Nam Triệu - doanh nghiệp 100% vốn nhà nước trực thuộc Cục Công nghiệp an ninh, Bộ Công an. Những lời khai tại tòa hé lộ nhiều tình tiết gây chấn động, trong đó có việc một bị cáo dù đang chờ phẫu thuật khối u gan vẫn bị cấp trên ép phải bay ra Hà Nội giao tiền "chi ngoại giao".

Hơn 23 tỷ đồng thiệt hại từ những hợp đồng bị nâng khống

Theo cáo trạng, Công ty Nam Triệu có 7 đơn vị sản xuất kinh doanh, trong đó có Xí nghiệp X30. Trong giai đoạn 2018-2024, bị cáo Nguyễn Văn Hưng lần lượt đảm nhiệm các chức vụ từ Giám đốc Xí nghiệp X30 lên Phó Tổng giám đốc, Tổng giám đốc rồi Chủ tịch HĐQT Công ty Nam Triệu. Bị cáo này hiện bị truy tố về hai tội: tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Cáo trạng xác định, thay vì tổ chức sản xuất đúng quy trình, các bị cáo đã thuê đơn vị bên ngoài gia công, rồi hợp thức hóa bằng hàng loạt hợp đồng kinh tế có giá trị bị nâng khống. Nguồn tiền chênh lệch bị để ngoài sổ sách và bị chiếm đoạt, gây thiệt hại cho Công ty Nam Triệu và Xí nghiệp X30 tổng cộng hơn 23 tỷ đồng.

"Muốn được giao sản xuất thì phải nâng giá"

Bị cáo Lê Tiến Quý, cựu Giám đốc Xí nghiệp X30, bị xét xử về tội tham ô tài sản với vai trò người thực hành, đồng phạm của Nguyễn Văn Hưng. Tại tòa, Quý thừa nhận toàn bộ hành vi sai phạm nhưng khẳng định mọi chỉ đạo đều xuất phát từ Hưng.

Theo lời khai, dù Xí nghiệp X30 không đủ máy móc và nhân lực để tự sản xuất hơn 3.000 ghế thẩm vấn, Hưng vẫn giao cho đơn vị này thực hiện hợp đồng. Thực tế, Công ty Phố Hòa Long mới là đơn vị đảm nhận phần cắt, uốn, hàn khung ghế tại Đồng Nai, sau đó chuyển về X30 để lắp ráp và bàn giao.

Điều kiện để X30 được nhận hợp đồng là phải nâng khống giá thành sản xuất. Hưng yêu cầu thu từ 10% đến 13% chênh lệch, đồng thời đòi thêm khoảng 5 tỷ đồng để phục vụ "quà cáp và chi phí ngoại giao".

"Anh Hưng chỉ đạo thu từ 10-13%, ngoài ra còn yêu cầu phải có thêm khoảng 5 tỷ đồng để anh Hưng và ban giám đốc có quà, có chi phí ngoại giao", Quý khai trước tòa.

Hàng loạt hồ sơ được lập để che giấu sai phạm. Hợp đồng vật tư với Công ty Phố Hòa Long được ký hơn 22 tỷ đồng trong khi chi phí thực tế chỉ khoảng 10 tỷ đồng. Hàng chục lao động phổ thông còn được đưa vào hồ sơ nhằm lập khống bảng lương hơn 2,6 tỷ đồng. Riêng hợp đồng 3.079 chiếc ghế thẩm vấn đã gây thiệt hại gần 17 tỷ đồng.

Sáu lần mang tiền vào phòng làm việc của sếp

Quý khai từ tháng 5-2022 đến đầu năm 2023, bị cáo đã 6 lần trực tiếp mang tiền mặt đến giao tận tay Hưng, với tổng số tiền 4,8 tỷ đồng. Mỗi lần đều bắt đầu bằng một cuộc điện thoại từ cấp trên.

Theo lời khai, Hưng thường viện lý do sắp có đoàn lãnh đạo hoặc đoàn kiểm tra để yêu cầu chuẩn bị tiền "ngoại giao". Có lần doanh nghiệp vừa chuyển khoản tiền chênh lệch hôm trước, hôm sau Hưng đã gọi điện đòi ngay. Mỗi lần, Hưng yêu cầu số tiền dao động từ 500 triệu đến 2 tỷ đồng.

Khi bị dồn ép nhưng chưa có nguồn thu, Hưng thậm chí yêu cầu Quý "ký đại một hợp đồng nào đó để lấy tiền ra". Nhiều lần bị đe dọa cắt chức, Quý buộc phải lấy tiền cá nhân mang đến đưa cho cấp trên.

Cách thức giao tiền ở cả 6 lần đều giống nhau: tiền được xếp thành từng tệp gồm 100 tờ mệnh giá 500.000 đồng, bỏ vào túi ni lông hoặc cặp da rồi mang sang phòng làm việc của Hưng tại Xí nghiệp X30. Dù đã lên chức Tổng giám đốc Công ty Nam Triệu, Hưng vẫn duy trì một phòng riêng tại X30 để điều hành trực tiếp đơn vị này.

"Khi tôi đưa, anh Hưng đếm tiền rồi mang vào phòng nghỉ cất", Quý khai.

"Cấp trên chỉ đạo thì cấp dưới phải phục tùng, chống là bị kỷ luật", bị cáo Quý phân trần khi chủ tọa hỏi vì sao biết sai vẫn làm.

Đang chờ mổ u gan vẫn bị triệu tập ra Hà Nội giao tiền

Chi tiết gây chú ý nhất tại phiên tòa là lần giao tiền thứ sáu vào tháng 12-2022. Khi đó, bị cáo Quý đã phát hiện khối u gan và được bác sĩ lên lịch phẫu thuật.

Tuy nhiên, Hưng vẫn liên tục gọi điện và gửi tới 3 giấy triệu tập, yêu cầu Quý từ TP.HCM ra Hà Nội để giao 500 triệu đồng tiền "ngoại giao". Quý không thể từ chối, đành đóng gói số tiền vào cặp da rồi lên máy bay ra Bắc.

"Tôi nhận 3 giấy triệu tập. Lúc đó chuẩn bị mổ rồi nhưng vẫn phải mang tiền ra", Quý phân trần trước tòa.

Sau khi giao xong 500 triệu đồng tại phòng làm việc của Hưng, Quý ra sân bay để về TP.HCM. Chưa kịp lên máy bay, cơn đau bùng phát và bị cáo phải vào thẳng phòng cấp cứu để phẫu thuật ngay tại chỗ.

"Giao tiền xong tôi ra sân bay về. Ra đến sân bay thì tôi đau quá nên phải vào thẳng phòng cấp cứu của bệnh viện để mổ", bị cáo trình bày.

Viện kiểm sát xác định ngoài 4,8 tỷ đồng trực tiếp giao cho Hưng, phần tiền còn lại được Quý chi theo chỉ đạo cho các hoạt động như quà Tết, tiếp khách, nghiệm thu sản phẩm và đưa cho một số cán bộ Công ty Nam Triệu để "ngoại giao". Quý cũng thừa nhận dùng một phần cho hoạt động chung của xí nghiệp và chi phí chữa bệnh cá nhân. Bị cáo khẳng định các nhân viên tại X30 chỉ hưởng lương, không được hưởng lợi từ nguồn tiền này.

Tay nắm tủ bị nâng giá gấp gần 4 lần

Cùng ngày, hội đồng xét xử thẩm vấn bị cáo Phan Hồng Ngân, cựu nhân viên ban kế hoạch - kinh doanh X30. Ngân khai được Hưng giao nhiệm vụ liên hệ nhà cung cấp và hoàn thiện hồ sơ hợp đồng.

Theo lời khai, khi liên hệ mua tay nắm tủ từ cơ sở của ông Trần Vũ Khanh, giá thực tế chỉ 5.100 đồng mỗi bộ. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của Hưng, giá trên hợp đồng được đẩy lên hơn 18.000 đồng, thậm chí có hợp đồng lên đến hơn 19.000 đồng mỗi bộ, tức gấp gần 4 lần giá trị thực. Riêng thương vụ mua hơn 25.000 bộ tay nắm tủ, số tiền bị nâng khống lên hơn 338 triệu đồng.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Văn Hưng chưa trình bày lời khai về các nội dung này. Phiên xét xử tiếp tục trong những ngày tới.

Theo Tuổi Trẻ, Dân Trí, Thanh Niên, VnExpress