Những điểm chính
- Chính quyền Trump gửi hơn sáu tháng tranh cãi mới chuyển giao bằng chứng vụ bắn chết Renee Good và Alex Pretti cho công tố Minnesota.
- Bằng chứng gồm video từ camera thân thể đặc vụ, dữ liệu kỹ thuật số và xe của Renee Good bị bắn đạn.
- Good và Pretti là công dân Mỹ bị đặc vụ ICE và CBP bắn chết trong chiến dịch Metro Surge tại Minnesota tháng 1.
- ICE agent Christian Castro bị truy tố theo luật Minnesota về vụ bắn bị thương Julio Sosa-Celis.
- Khó khăn trong truy tố đặc vụ liên bang do miễn trừ pháp lý và khả năng chuyển hồ sơ lên liên bang.
Chính quyền Trump chuyển giao bằng chứng quan trọng cho công tố Minnesota
Vụ việc liên quan đến cái chết của Renee Good và Alex Pretti, cùng vụ bắn bị thương một công dân Venezuela trong quá trình triển khai các chiến dịch trấn áp người nhập cư trái phép tại Minnesota hồi đầu năm, đã có bước tiến mới khi chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump cuối cùng đã giao nộp những bằng chứng mà trước đó họ giữ lại cho các công tố viên địa phương.
Mary Moriarty, công tố trưởng Hennepin – quận nơi xảy ra các vụ việc tại thành phố Minneapolis, cho biết các bằng chứng "đầy ắp" bao gồm video ghi lại từ camera gắn trên người các đặc vụ di trú, các dữ liệu kỹ thuật số khác, cùng chiếc xe hơi bị đạn bắn của Renee Good đã được chuyển giao sau hơn sáu tháng đàm phán căng thẳng, tranh chấp quyền tài phán và kiện tụng pháp lý. Bà nhấn mạnh: "Chúng ta cần sự hợp tác. Cộng đồng của chúng ta cần điều đó. Nền dân chủ của chúng ta cũng đòi hỏi nó."
Bối cảnh và chi tiết các vụ việc
Các vụ bắn súng xảy ra trong bối cảnh Chiến dịch Metro Surge của chính quyền Trump đang tăng cường tuần tra các thành phố Minnesota nhằm truy bắt và trục xuất người nhập cư không có giấy tờ. Ngày 7/1, một đặc vụ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã bắn chết Renee Good – một người Mỹ gốc và cũng là một bà mẹ đang ngồi trong xe. Vụ thứ hai liên quan đến Alex Pretti, một y tá, bị đặc vụ Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) bắn chết trong lúc biểu tình vào ngày 24/1. Ngoài ra, đặc vụ ICE còn bắn vào chân công dân Venezuela Julio Sosa-Celis vào ngày 14/1, khiến anh bị thương.
Mary Moriarty hiện vẫn đang điều tra chi tiết các vụ bắn chết Good và Pretti nhưng chưa thông báo liệu có truy tố các đặc vụ liên quan theo luật tiểu bang hay không. Tuy nhiên, đối với vụ bắn anh Sosa-Celis, công tố viên đã khởi kiện ICE agent Christian Castro với các cáo buộc gây tổn hại cơ thể cấp độ hai và báo cáo sai sự thật theo luật Minnesota.
Khó khăn trong phối hợp và tác động chính trị
Trước đây, các quan chức chính quyền Trump từ chối cung cấp bằng chứng cho phía bang Minnesota, viện dẫn rằng chỉ có Bộ Tư pháp và Bộ An ninh Nội địa mới có thẩm quyền điều tra các đặc vụ liên bang, đồng thời nhấn mạnh sai lầm rằng các đặc vụ này được miễn trừ hoàn toàn khỏi truy tố theo luật tiểu bang. Sau khi vụ bắn chết Renee Good xảy ra, hợp tác chia sẻ bằng chứng giữa các cơ quan liên bang và địa phương gần như bị chấm dứt, dẫn tới việc bang Minnesota tiến hành kiện chính quyền liên bang. Thông qua các cuộc đàm phán và áp lực pháp lý kéo dài, bằng chứng đã được trao trả lại, mở ra cơ hội cho công lý và minh bạch.
Chính quyền của tổng thống Trump đã kết thúc chiến dịch trục xuất diện rộng tại Minnesota vào tháng 2, thay đổi chiến lược sang hình thức truy quét có mục tiêu. Tuy nhiên, các vụ việc bạo lực vẫn tiếp tục diễn ra khi gần đây một đặc vụ ICE ở Texas bắn chết một người đàn ông Mexico trong lúc kiểm tra giao thông, và sự việc khác xảy ra tại bang Maine.
Ý nghĩa và những thách thức trong việc truy tố đặc vụ liên bang
Việc khởi tố các đặc vụ liên bang dưới luật tiểu bang là vô cùng khó khăn và hiếm khi xảy ra. Chính quyền liên bang có thể yêu cầu chuyển hồ sơ từ tòa án bang lên tòa án liên bang, với quan điểm rằng hành động của đặc vụ nằm trong phạm vi nhiệm vụ hợp pháp của họ. Vì thế, quá trình điều tra và tố tụng sẽ còn rất phức tạp và chưa rõ kết quả cuối cùng.
Những bằng chứng vừa được công bố sẽ giúp làm sáng tỏ các tình tiết để xác định trách nhiệm pháp lý. Đồng thời sự việc cũng thu hút sự chú ý quốc gia về quyền hạn và trách nhiệm của các đặc vụ liên bang trong các hoạt động di trú tại Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các chiến dịch truy quét di cư gây tranh cãi về vi phạm quyền công dân và dân sự.
Việc cung cấp bằng chứng đúng hạn và minh bạch không chỉ là yêu cầu từ công luận và cộng đồng tại Minnesota, mà còn là biểu hiện của nền dân chủ và pháp quyền trong việc giám sát các hoạt động của lực lượng hành pháp liên bang.
Việc tiếp tục theo dõi tiến trình điều tra sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc giám sát và đánh giá các hoạt động trấn áp di trú trong tương lai.
Theo South China Morning Post, The Guardian, Reuters, Straits Times World
Câu hỏi thường gặp
Ai là các nạn nhân trong các vụ bắn của đặc vụ di trú tại Minnesota?
Nạn nhân gồm Renee Good, Alex Pretti đều là công dân Mỹ, và Julio Sosa-Celis, một công dân Venezuela.
Bằng chứng mới được chuyển giao bao gồm những gì?
Bằng chứng gồm video từ camera gắn trên người đặc vụ, dữ liệu kỹ thuật số và chiếc xe của Renee Good bị đạn bắn.
Có ai bị truy tố trong các vụ án này không?
Đặc vụ ICE Christian Castro bị truy tố với các cáo buộc gây tổn thương cấp độ hai và báo cáo sai sự thật trong vụ bắn Sosa-Celis.
Tại sao việc truy tố đặc vụ liên bang lại khó khăn?
Việc truy tố đặc vụ liên bang khó do luật miễn trừ và khả năng chuyển hồ sơ từ tòa án bang lên tòa án liên bang.
Nguồn tham khảo
- South China Morning Post - Trump officials turn over withheld evidence in killings of Renee Good and Alex Pretti
- The Guardian - Minnesota prosecutors get evidence on ICE killings from federal authorities
- Reuters - Trump officials turn over withheld evidence in immigration agents' killings of Renee Good, Alex Pretti - Reuters
- Straits Times World - Trump officials turn over withheld evidence in immigration agents’ killings of Renee Good, Alex Pretti
- Straits Times World - Trump officials turn over withheld evidence in immigration agents' killings of Renee Good, Alex Pretti
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- South China Morning Post
- The Guardian
- Reuters
- Straits Times World
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.


