Dùng radar xuyên đất tìm mộ liệt sĩ tập thể trong Kinh thành Huế

Ngày 25/6, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Huế phối hợp với Viện Thiết kế Tổng cục Hậu cần (Bộ Quốc phòng) chính thức triển khai máy radar xuyên đất (GPR) để dò tìm các vị trí nghi có mộ liệt sĩ tập thể bên trong Kinh thành Huế, tại phường Phú Xuân. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Hai khu vực trọng điểm được khảo sát

Trong ngày đầu tiên triển khai, lực lượng chức năng tập trung rà soát tại hai địa điểm chính: khu vực đường Xuân 68 gần cửa Đông Ba và khu vực đường Tôn Thất Thiệp giao với đường Thái Phiên, sát cửa Chánh Tây của Kinh thành Huế. Theo kế hoạch, đợt khảo sát kéo dài 4 ngày, từ 25 đến 28/6, với tổng diện tích cần rà soát khoảng 1.350m².

Tại đường Xuân 68, lực lượng công an tạm thời phong tỏa một đoạn đường để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình dò quét. Nhiều người dân địa phương đứng hai bên đường theo dõi với hy vọng các phần hài cốt liệt sĩ sớm được tìm thấy.

Các địa điểm này được khoanh vùng dựa trên thông tin thu thập từ nhân chứng, cựu chiến binh, người dân địa phương và đối chiếu với các tài liệu lịch sử liên quan đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

Công nghệ radar xuyên đất hoạt động như thế nào

Thiết bị được sử dụng là máy dò radar tầng số kép, hoạt động bằng cách phát sóng điện từ xuống lòng đất và ghi nhận tín hiệu phản xạ từ các lớp địa chất hoặc vật thể có cấu trúc khác biệt với môi trường xung quanh. Mỗi khi máy phát hiện tín hiệu bước sóng bất thường khi gặp vật thể lạ dưới lòng đất, tín hiệu sẽ hiển thị ngay trên màn hình máy tính. Các vị trí đáng ngờ được đánh dấu bằng sơn đỏ để tiện theo dõi và phân tích.

Ưu điểm của công nghệ này là có thể phát hiện các dấu hiệu xáo trộn địa tầng, hố chôn lấp hoặc dị thường dưới bề mặt mà không cần đào bới, giúp bảo toàn hiện trường.

Thượng tá Phạm Thị Thanh Vân, Phó Giám đốc Viện Thiết kế phân viện miền Trung, Tổng cục Hậu cần, cho biết sau khi quét, máy sẽ cho ra độ phản hồi của bước sóng siêu âm theo từng lát cắt địa chất, từ đó đơn vị tiến hành mô tả địa tầng bên dưới và đưa ra nhận định về các vùng xáo trộn hoặc dị vật nghi là hài cốt liệt sĩ.

Tuy nhiên, bà Vân cũng chỉ ra khó khăn đặc thù trong đợt khảo sát này: "Cấu trúc địa tầng bên dưới khá phức tạp bởi mặt đường hiện tại được đổ nhiều lớp và những lớp này phản hồi điện từ rất mạnh, khiến sóng radar khi đi sâu vào bên dưới sẽ gặp nhiều khó khăn. Chúng tôi sẽ phân tích kỹ những kết quả đạt được ngày hôm nay để có báo cáo cụ thể lên ban chỉ đạo tìm kiếm hài cốt liệt sĩ."

Lời kể của nhân chứng lịch sử

Một trong những nhân chứng quan trọng dẫn đường cho lực lượng tìm kiếm là ông Lê Văn Lượt (70 tuổi, sinh năm 1956, trú phường Phú Xuân, TP Huế). Ông cho biết vào ngày 25 tháng Giêng năm 1968, khi còn nhỏ tuổi theo cha đi qua khu vực Kinh thành Huế, ông tận mắt chứng kiến tại một hố bom sát cửa Chánh Tây có khoảng 15 thi thể liệt sĩ được thu gom và chôn lấp. Hố bom khi đó sâu gần 3m.

Nhiều nhân chứng và người dân địa phương khác cũng xác nhận từng chứng kiến các liệt sĩ được đưa về chôn cất tại khu vực này. Qua xác định ban đầu, vị trí hố bom hiện nằm dưới lòng đường Tôn Thất Thiệp, đoạn giao với đường Thái Phiên.

Trung tướng Hà Thọ Bình, Tư lệnh Quân khu 4, đã có mặt tại hiện trường để thăm hỏi, động viên lực lượng làm nhiệm vụ và trực tiếp trò chuyện với ông Lượt để làm rõ thêm vị trí nghi có hố chôn tập thể. Trung tướng yêu cầu các đơn vị chuyên môn phải rà soát kỹ lưỡng, khoa học, kết hợp đối chiếu thông tin từ nhân chứng, cựu chiến binh và tài liệu lịch sử để nâng cao độ chính xác, không để sót bất kỳ dấu hiệu nghi vấn nào.

Mở rộng xác minh, nhiều thách thức còn phía trước

Ngoài hai địa điểm đang khảo sát, cơ quan chức năng tiếp tục ghi nhận thêm một số địa điểm có cơ sở cho thấy khả năng tồn tại các mộ tập thể liệt sĩ tại khu vực cửa Hữu, cửa Hậu và sân bay Tây Lộc cũ, đều thuộc phường Phú Xuân.

Công tác khảo sát đối mặt với không ít trở ngại khi nhiều vị trí nghi có mộ tập thể hiện nằm ngay dưới các tuyến đường dân sinh đã được thảm nhựa, bên dưới lại có hệ thống điện, cấp thoát nước ngầm. Đây chính là lý do khiến cấu trúc địa tầng trở nên phức tạp và ảnh hưởng đến chất lượng tín hiệu phản hồi của thiết bị radar.

Sau khi hoàn thành khảo sát, các chuyên gia sẽ phân tích toàn bộ dữ liệu thu thập được, từ đó khoanh vùng những khu vực có nghi vấn cao và đề xuất phương án khai quật, xác minh trong thời gian tới theo đúng quy định.

Theo VietnamNet, Dân Trí, Thanh Niên, Tuổi Trẻ