Bộ Công Thương nghiên cứu áp giá điện theo giờ cho hộ gia đình

Trong hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực vừa gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương đề xuất nghiên cứu và từng bước áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng trong ngày (TOU - Time of Use) đối với nhóm khách hàng sinh hoạt đủ điều kiện. Đây là một trong những điểm mới quan trọng của dự thảo luật, có thể tác động đến hàng triệu hộ gia đình trên cả nước.

Giá điện theo giờ là gì?

Biểu giá TOU là cơ chế tính tiền điện dựa trên khung giờ sử dụng trong ngày, thay vì chỉ căn cứ vào tổng sản lượng điện tiêu thụ như hiện nay. Theo đó, giá điện sẽ được chia thành ba khung: giờ cao điểm (giá cao), giờ bình thường và giờ thấp điểm (giá thấp hơn).

Hiện tại, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 963 quy định khung giờ cụ thể như sau:

• Giờ cao điểm: từ 17h30 đến 22h30 các ngày thứ Hai đến thứ Bảy (không áp dụng Chủ nhật).
• Giờ bình thường: từ 6h đến 17h30 và từ 22h30 đến 24h các ngày thứ Hai đến thứ Bảy; riêng Chủ nhật từ 6h đến 24h.
• Giờ thấp điểm: từ 0h đến 6h tất cả các ngày trong tuần.

Cơ chế giá theo giờ này hiện đang được áp dụng với khách hàng sản xuất và kinh doanh. Với hộ gia đình, tiền điện vẫn được tính theo biểu giá bậc thang lũy tiến. Đề xuất lần này nhằm mở rộng cơ chế TOU sang nhóm khách hàng sinh hoạt, nhưng chỉ với những hộ đủ điều kiện kỹ thuật, không áp dụng đại trà.

Vì sao cần thay đổi cơ chế giá điện sinh hoạt?

Bộ Công Thương cho biết phụ tải điện sinh hoạt hiện chiếm tỷ trọng lớn thứ hai trong tổng tiêu thụ điện cả nước, chỉ sau nhóm công nghiệp. Đây cũng là nhóm được đánh giá khó điều chỉnh hành vi sử dụng hơn so với khối sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh nhu cầu điện liên tục tăng với tốc độ khoảng 10% mỗi năm, trong khi việc phát triển nguồn cung mới còn gặp nhiều thách thức, cơ quan này nhận định cần có thêm công cụ để khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả hơn.

Thực tế cho thấy nhu cầu điện tăng đột biến vào các buổi tối mùa nắng nóng, khi điều hòa không khí hoạt động hết công suất nhưng điện mặt trời đã ngừng phát. Hệ thống điện lúc này buộc phải huy động các nguồn có chi phí cao hơn để bù đắp, gây áp lực lớn lên vận hành toàn mạng lưới.

Việc áp dụng giá điện theo giờ được kỳ vọng sẽ tạo động lực để người dân chuyển dịch một phần nhu cầu sang các khung giờ thấp điểm, từ đó giảm tải cho hệ thống và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn điện hiện có.

Biểu giá bậc thang vẫn được giữ song song

Bộ Công Thương khẳng định cơ chế giá bậc thang lũy tiến hiện hành vẫn phù hợp với điều kiện của Việt Nam - một quốc gia đang phát triển với tốc độ tăng trưởng phụ tải cao và cường độ sử dụng năng lượng lớn. Biểu giá này không chỉ khuyến khích tiết kiệm điện mà còn đảm bảo an sinh xã hội, giúp các hộ thu nhập thấp tiếp cận điện năng ở mức thiết yếu với chi phí phù hợp khả năng chi trả.

Do đó, dự thảo luật bổ sung quy định về áp dụng giá điện theo khung giờ cho khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, đồng thời xây dựng lộ trình triển khai cụ thể để làm cơ sở nghiên cứu và từng bước mở rộng trong tương lai.

Những điểm mới khác trong dự thảo Luật Điện lực

Ngoài cơ chế giá TOU, dự thảo luật còn bổ sung nhiều nội dung quan trọng khác:

• Làm rõ các loại giá hợp đồng mua bán điện, bao gồm giá cố định, giá vận hành và bảo dưỡng, giá biến đổi, giá công suất và giá điện năng.
• Chính phủ sẽ ban hành cơ chế giá hỗ trợ hoặc khuyến khích đầu tư phù hợp với các dự án điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới và hệ thống lưu trữ điện.
• Bổ sung định nghĩa về nguồn điện hỗn hợp (kết hợp nhiều loại hình) và xây dựng phương pháp xác định giá điện, khung giá phát điện cho loại hình này - vốn đang là xu hướng phát triển tại Việt Nam nhưng chưa có cơ chế giá.
• Quy định phương pháp xác định giá dịch vụ truyền tải, phát điện, lưu trữ điện cùng tỷ suất lợi nhuận hợp lý và cơ chế điều chỉnh giá từng loại hình nguồn điện.

Theo Dân Trí, Tuổi Trẻ, VnExpress, VietnamNet