Những điểm chính
- Chiều 2/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị.
- Tổng Bí thư yêu cầu chuyển trọng tâm từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị.
- Bốn điểm nghẽn lớn được chỉ ra gồm: thể chế chưa đồng bộ, phân cấp thiếu nguồn lực đi kèm, năng lực cấp xã chưa đồng đều và chuyển đổi số còn yếu.
- Báo cáo sơ kết phải chuyển từ liệt kê kết quả sang phân tích tác động, chỉ rõ địa chỉ trách nhiệm cụ thể đến từng ngành, địa phương.
- Mục tiêu chiến lược là xây dựng bộ máy mạnh hơn, thông suốt hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn, tạo nền tảng quản trị quốc gia hiện đại.
Chiều 2/6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tại đây, người đứng đầu Đảng và Nhà nước đặt ra yêu cầu dứt khoát: thành công trong giai đoạn sắp xếp tổ chức chưa thể xem là thành công đầy đủ nếu bộ máy chưa vận hành thực chất và hiệu quả.
Sơ kết phải đánh giá chất lượng vận hành, không chỉ đếm số lượng
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng việc sơ kết một năm triển khai không thể chỉ dừng lại ở các con số thống kê như đã giảm bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức, xử lý bao nhiêu trụ sở hay phân cấp được bao nhiêu nhiệm vụ. Điều cần đánh giá cốt lõi là chất lượng vận hành thực tế của mô hình mới.
Theo ông, báo cáo sơ kết phải trả lời được những câu hỏi cụ thể: bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn và trách nhiệm có rõ ràng hơn không, việc phục vụ người dân và doanh nghiệp có được cải thiện không, mô hình mới có tạo thêm động lực phát triển hay không, và quan trọng nhất là có nâng cao được hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của toàn hệ thống chính trị hay không.
Ông ghi nhận hệ thống chính trị đã triển khai một khối lượng công việc rất lớn với phạm vi rộng và yêu cầu cao. Tuy nhiên, ông khẳng định rõ: "Từ nay trở đi yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang bảo đảm năng lực thực thi".
Bốn điểm nghẽn lớn cần nhìn thẳng
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải nhìn thẳng và đánh giá đúng vào các điểm nghẽn đang tồn tại, không né tránh. Ông chỉ ra bốn nhóm vấn đề trọng yếu:
- Thể chế và cơ chế vận hành: Một số quy định, quy trình hướng dẫn tuy đã được ban hành nhưng chưa đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu thực tế của mô hình mới.
- Phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực: Việc giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm, tài chính, nhân lực, dữ liệu và công cụ thực hiện. Nếu chỉ giao việc mà không bảo đảm đủ điều kiện, cấp dưới rất khó thực thi. Ngược lại, nếu phân cấp mạnh nhưng thiếu kiểm tra, giám sát sẽ dễ phát sinh rủi ro, thậm chí dẫn đến tâm lý e ngại không dám làm.
- Năng lực chính quyền cấp xã: Sau khi chuyển sang mô hình hai cấp, nhiều nhiệm vụ vốn thuộc cấp huyện nay dồn xuống cấp xã, trong khi năng lực cán bộ, hạ tầng, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn vẫn chưa đồng đều.
- Chuyển đổi số, dữ liệu và năng lực thực thi: Đây là điểm nghẽn mang tính quyết định. Chủ trương đúng, thể chế đúng, mô hình đúng nhưng nếu khâu tổ chức thực hiện yếu thì kết quả sẽ không đạt yêu cầu.
Vì vậy, báo cáo sơ kết cần chỉ rõ nơi nào làm tốt, nơi nào còn lúng túng, cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm và trách nhiệm cụ thể của người đứng đầu ở từng ngành, từng địa phương.
Yêu cầu về báo cáo sơ kết: Phân tích tác động, không chỉ liệt kê kết quả
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nâng cao tính khái quát, chiều sâu lý luận, tính thực tiễn và sức thuyết phục của báo cáo. Cách viết báo cáo cần chuyển mạnh từ liệt kê kết quả sang phân tích tác động, từ mô tả công việc sang đánh giá chất lượng vận hành, từ nêu thuận lợi khó khăn sang nhận diện đúng điểm nghẽn, từ kiến nghị chung sang kiến nghị rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình và rõ địa chỉ.
Báo cáo cần bổ sung sâu hơn các nội dung: đánh giá sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; đánh giá năng lực vận hành của chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là cấp xã; đánh giá hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; đánh giá mức độ chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu. Đồng thời, cần nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành của mô hình mới và tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ để điều chỉnh cho phù hợp.
Mục tiêu chiến lược: Bộ máy mạnh hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn
Khép lại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cuộc cải cách tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa chiến lược không chỉ với hiện tại mà còn với tương lai phát triển lâu dài của đất nước. Mục tiêu hướng tới không phải là một bộ máy ít đầu mối hơn, mà phải là một bộ máy mạnh hơn, vận hành thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn.
Cuộc cải cách này không chỉ đơn thuần là sắp xếp lại tổ chức hay đổi mới phương thức lãnh đạo, mà còn phải giải quyết các yêu cầu trước mắt và tạo nền tảng vững chắc cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, có hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Câu hỏi thường gặp
Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu gì tại cuộc sơ kết 1 năm cải cách bộ máy ngày 2/6?
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển trọng tâm từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị và bảo đảm năng lực thực thi ở các cấp.
Những điểm nghẽn lớn nào được Tổng Bí thư chỉ ra trong quá trình vận hành bộ máy mới?
Có bốn điểm nghẽn chính: thể chế và cơ chế vận hành chưa đồng bộ; phân cấp phân quyền chưa gắn đủ nguồn lực; năng lực cán bộ và hạ tầng cấp xã chưa đồng đều; chuyển đổi số và năng lực tổ chức thực hiện còn yếu.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang gặp khó khăn gì?
Nhiều nhiệm vụ vốn thuộc cấp huyện nay chuyển xuống cấp xã, trong khi năng lực cán bộ, hạ tầng, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn vẫn chưa đồng đều.
Mục tiêu của cuộc cải cách tổ chức bộ máy lần này là gì?
Mục tiêu không chỉ là giảm số đầu mối mà phải xây dựng bộ máy mạnh hơn, vận hành thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn, đồng thời tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại.
Theo Thanh Niên, VnExpress, Tuổi Trẻ, Dân Trí
