Truy tố 17 bị can vụ buôn lậu 425 tấn cau khô sang Trung Quốc

Chủ mưu lợi dụng nhu cầu thu mua giá cao từ Trung Quốc

Viện KSND tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố Phùng Văn Lương (sinh năm 1992, trú tại Phú Thọ) và 16 bị can khác về tội buôn lậu. Lương bị xác định là kẻ chủ mưu, cầm đầu đường dây đưa hàng trăm tấn cau khô từ Việt Nam sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch trái phép.

Theo cáo trạng, Lương vốn hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh cau khô. Nhận thấy thị trường Trung Quốc có nhu cầu thu mua cau khô với giá cao, Lương nảy sinh ý định tổ chức buôn lậu để hưởng lợi lớn.

Tháng 12/2024, Lương gặp Lý Thiên Xa (tức A Siêu, quốc tịch Trung Quốc) tại Bắc Ninh. A Siêu giới thiệu mình là đầu mối tiêu thụ cau khô tại Trung Quốc và có nhu cầu nhập khẩu mặt hàng này từ Việt Nam. Hai bên thỏa thuận Lương sẽ gom hàng trong nước rồi chuyển lậu sang tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, với giá 33.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 115,5 triệu đồng) mỗi tấn.

Do cau khô không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và không đủ điều kiện xuất khẩu theo đường chính ngạch, Lương quyết định vận chuyển hàng qua các đường mòn, lối mở ở khu vực biên giới. Theo thỏa thuận, A Siêu ứng trước cho Lương 10,5 tỷ đồng, phần còn lại sẽ thanh toán sau khi nhận đủ 20 container. Tiền được chuyển qua các đầu mối dịch vụ đổi tiền tại Việt Nam.

Quy trình vận chuyển lậu bài bản, có "bao biên" bảo kê

Để tổ chức đường dây, Lương thuê xe chở cau khô từ tỉnh Phú Thọ về các điểm tập kết ở Thất Khê (Lạng Sơn) hoặc Đông Khê (Cao Bằng). Hàng tiếp tục được chuyển đến thị trấn Trà Lĩnh, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng để kiểm đếm và giao cho các "bao biên" - tức các đầu nậu địa phương chuyên đưa hàng qua biên giới trái phép.

Lương làm việc với hai nhóm tội phạm để thực hiện kế hoạch:

• Nhóm thứ nhất do Trần Minh Tiệp cầm đầu, có sự tham gia của Nguyễn Văn Ngọc (Giám đốc Công ty CP Thương mại Vinh Nghĩa) và Nguyễn Văn Hà. Trong đó, Ngọc chịu trách nhiệm liên hệ, móc nối với các lực lượng chức năng để hàng không bị kiểm tra; Hà quản lý hoạt động xuất lậu và cùng Tiệp tìm kiếm khách hàng. Tiệp trực tiếp thỏa thuận với các "bao biên" với chi phí vận chuyển từ 63 triệu đến 75,25 triệu đồng mỗi tấn. Mỗi "bao biên" phải đặt cọc từ 2 đến 2,5 tỷ đồng cho mỗi container; nếu để mất hàng phải bồi thường 140 triệu đồng mỗi tấn. Từ ngày 23/2 đến 24/4/2025, nhóm này đã vận chuyển thành công 17 container cau khô, tổng khối lượng hơn 406.595 kg, trị giá hơn 42 tỷ đồng.
• Nhóm thứ hai do Trần Đình Quý phụ trách, vận chuyển qua khu vực biên giới thị trấn Trà Lĩnh. Tuy nhiên, một chuyến hàng của nhóm này bị lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 530 bao cau khô, tổng trọng lượng 18.550 kg, trị giá hơn 1,9 tỷ đồng.

Toàn bộ quy trình diễn ra từ ngày 23/2 đến 23/4/2025. Tổng lượng hàng bị cáo buộc là hơn 425.145 kg cau khô, trị giá hơn 44 tỷ đồng.

Thu 160 triệu đồng mỗi container để "ngoại giao"

Đáng chú ý, cáo trạng xác định Nguyễn Văn Ngọc đã yêu cầu các đối tượng trong đường dây thu của các "bao biên" 160 triệu đồng cho mỗi container cau khô, với mục đích dùng tiền này để đi "ngoại giao" - tức lo lót nhằm tránh bị cơ quan chức năng thu giữ hàng. Tổng số tiền thu được theo kênh này lên tới hơn 2,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, cơ quan điều tra chưa có đủ căn cứ chứng minh số tiền đó thực sự được đưa cho cán bộ chức năng, nên chưa có cơ sở xử lý về hành vi đưa hối lộ.

Cáo trạng cũng đề cập đến ông Nguyễn Văn Khánh, nguyên Giám đốc Xí nghiệp khai thác khoáng sản 16 thuộc Binh đoàn 16, Bộ Quốc phòng. Ông Khánh quen biết Nguyễn Văn Ngọc từ khoảng tháng 7/2024 và có đi cùng Ngọc khi Ngọc đến các cơ quan chức năng tại Lạng Sơn và Cao Bằng để xin xuất khẩu hàng. Ngọc khai ông Khánh từng chuyển tiền góp vốn kinh doanh. Vì ông Khánh là quân nhân, Bộ Công an đã chuyển tài liệu liên quan sang Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng để giải quyết theo thẩm quyền.

Phía Trung Quốc chưa thể xác minh

Đối với A Siêu và các đồng phạm người Trung Quốc, cơ quan điều tra Bộ Công an đã gửi yêu cầu tương trợ tư pháp hình sự, đề nghị Viện KSND tối cao Trung Quốc phối hợp xác minh nhân thân, vai trò và hành vi của những người này. Tuy nhiên, quá trình điều tra không thu thập được đầy đủ thông tin, dẫn đến việc Viện KSND tối cao phải ban hành văn bản trả lại hồ sơ yêu cầu tương trợ tư pháp.

Theo Thanh Niên, VietnamNet, Tuổi Trẻ