Những điểm chính
- Bộ Khoa học và Công nghệ ra mắt VNMPW/CC ngày 26/6 tại Hà Nội - trung tâm đầu mối hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn theo mô hình MPW.
- Ngành bán dẫn Việt Nam năm 2025 đạt doanh thu 21 tỉ USD, có 60 doanh nghiệp thiết kế chip và hơn 7.000 kỹ sư, nhưng vẫn thiếu năng lực sản xuất thử trong nước.
- Chi phí sản xuất thử chip tại nước ngoài dao động 30.000 - 200.000 USD và mất 12 - 24 tháng chờ đợi, trong khi nhu cầu trong nước ước tính khoảng 30.000 chip.
- Từ nay đến 2027, Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử; mục tiêu từ 2030 là trở thành trung tâm uy tín tại Đông Nam Á.
- Trung tâm đã ký kết hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, có tổ tư vấn 21 chuyên gia từ các tập đoàn, viện nghiên cứu và trường đại học.
Sáng 26/6, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, tên tiếng Anh là Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center (VNMPW/CC). Đây được xem là bước đi cụ thể hóa các nghị quyết chiến lược của Đảng, trong đó có Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết 29 và Nghị quyết 57, nhằm đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Điểm nghẽn lớn nhất của ngành thiết kế chip Việt Nam
Ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã đạt những con số ấn tượng: doanh thu năm 2025 đạt 21 tỉ USD, thu hút 14 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án. Hệ sinh thái trong nước hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn và 166 cơ sở giáo dục đại học có chương trình đào tạo liên quan.
Tuy nhiên, một rào cản căn bản vẫn chưa được giải quyết: khoảng cách giữa bản thiết kế chip và sản phẩm chip thực tế. Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, nhận định: "Việt Nam cần phải tháo gỡ một điểm nghẽn căn bản là năng lực hiện thực hóa các bản thiết kế chip thành sản phẩm thực tế".
Hiện nay, các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp thiết kế chip trong nước phải gửi sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài theo từng dự án riêng lẻ. Chi phí dao động từ 30.000 đến 200.000 USD mỗi lần, thời gian chờ kéo dài từ 12 đến 24 tháng. Thống kê cho thấy nhu cầu sản xuất thử trong nước hiện vào khoảng 30.000 chip, song thiếu đầu mối điều phối và cơ chế hỗ trợ tiếp cận phù hợp.
VNMPW/CC hoạt động ra sao?
Trung tâm VNMPW/CC là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin. Trung tâm vận hành theo mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip của nhiều đơn vị khác nhau vào cùng một đợt chế tạo, từ đó chia sẻ chi phí và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm.
Cụ thể, trung tâm cung cấp các dịch vụ gồm:
- Công cụ thiết kế, thẩm định và kiểm chứng thiết kế chip.
- Kết nối với các nhà máy chế tạo chip (foundry), đơn vị đóng gói và kiểm thử trong và ngoài nước.
- Hỗ trợ đánh giá chất lượng chip sau sản xuất thử.
- Kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và quỹ đầu tư để thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm.
Bà Nguyễn Bích Yến, Chủ tịch VSAP Lab, đại diện tổ chuyên gia tư vấn gồm 21 thành viên của trung tâm, nhấn mạnh vai trò của mô hình MPW vượt ra ngoài khâu chế tạo đơn thuần: "Vai trò của mô hình MPW không chỉ là gửi thiết kế đi chế tạo mà là một hệ thống kỹ thuật để giảm rủi ro trước khi đưa thiết kế vào sản xuất, nâng cao chất lượng thiết kế chip trong nước và chứng minh được ứng dụng thực tế của sản phẩm".
Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên phát triển các dòng chip phù hợp với năng lực trong nước, gồm: chip xử lý biên chuyên dụng cho thiết bị IoT, bộ xử lý ngôn ngữ và hình ảnh tối ưu cho tiếng Việt, chip bảo mật phần cứng và chiplet - loại chip ghép từ nhiều mảnh nhỏ có tác vụ chuyên biệt.
Cầu nối giữa ba nhà: Nhà nước - Viện trường - Doanh nghiệp
Phát biểu tại lễ ra mắt, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định đây là minh chứng cho quyết tâm của Bộ trong việc phát triển ngành bán dẫn: "Bước đi từ hành lang pháp lý, luật đến cụ thể hóa như trung tâm sản xuất thử ngày hôm nay trong một thời gian ngắn thể hiện quyết tâm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc phát triển ngành bán dẫn".
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng đặt ra ba câu hỏi cần cộng đồng bán dẫn cùng giải đáp: làm thế nào để thu hút nhân tài, làm thế nào để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, và sản phẩm chip chủ lực của Việt Nam là gì. Ông nhấn mạnh trung tâm sẽ đóng vai trò "cầu nối giữa ba nhà" - Nhà nước, viện/trường và doanh nghiệp.
PGS.TS Trần Cao Vinh, Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đánh giá cao ý nghĩa thực tiễn của trung tâm: "Trung tâm mới thành lập tạo ra giải pháp cho những khó khăn đối với các nhóm nghiên cứu thiết kế vi mạch. Việc tập trung vào một đầu mối, được ngân sách hỗ trợ, giúp kết quả thiết kế được chế tạo thử nghiệm, đóng gói kiểm thử và hoàn thiện".
Tại sự kiện, VNMPW/CC đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác gồm các doanh nghiệp thiết kế và chế tạo chip trong và ngoài nước, cùng các trường đại học Việt Nam.
Lộ trình phát triển 3 giai đoạn đến năm 2030 và sau đó
| Giai đoạn | Thời gian | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Giai đoạn 1 | 2026 - 2027 | Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử; hình thành năng lực vận hành mô hình MPW tại Việt Nam. |
| Giai đoạn 2 | 2028 - 2030 | Hỗ trợ một phần chi phí; hoàn thiện hạ tầng, phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu. |
| Giai đoạn 3 | Từ 2030 | Làm chủ công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế, hướng tới vị thế trung tâm sản xuất thử chip uy tín tại Đông Nam Á. |
Câu hỏi thường gặp
Trung tâm VNMPW/CC là gì và do cơ quan nào quản lý?
VNMPW/CC (Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center) là Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ. Trung tâm ra mắt ngày 26/6 tại Hà Nội.
Mô hình MPW hoạt động như thế nào và lợi ích là gì?
MPW (Multi-Project Wafer) là cơ chế gộp nhiều thiết kế chip từ nhiều đơn vị khác nhau vào cùng một đợt chế tạo, giúp chia sẻ chi phí và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm so với việc đặt sản xuất riêng lẻ tại nhà máy nước ngoài với chi phí 30.000 - 200.000 USD và thời gian chờ 12 - 24 tháng.
Nhà nước hỗ trợ chi phí sản xuất thử chip như thế nào?
Từ nay đến năm 2027, Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử. Giai đoạn 2028 - 2030 sẽ hỗ trợ một phần chi phí. Từ 2030 trở đi, trung tâm hướng tới tự chủ và trở thành trung tâm uy tín tại Đông Nam Á.
Ai có thể sử dụng dịch vụ của VNMPW/CC?
Cơ hội tiếp cận nền tảng dùng chung được mở cho tất cả viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong nước. Trung tâm phục vụ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm chip.
Theo Tuổi Trẻ, VnExpress, Thanh Niên, Dân Trí
