15 công nhân Tây Ninh nhập viện vì nhiễm độc chì mạn tính

Mệt mỏi kéo dài, đau bụng quặn từng cơn, tê bì tay chân - những triệu chứng âm thầm suốt nhiều năm đã đưa 15 công nhân của một công ty sản xuất ắc quy ở Tây Ninh đến Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM với chẩn đoán nhiễm độc chì mạn tính nghề nghiệp.

Chùm ca nhiễm độc chì quy mô lớn từ một xưởng sản xuất

Ngày 22/6, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Dung, Phó trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM, cho biết từ ngày 8/6 đến nay, bệnh viện đã tiếp nhận tổng cộng 15 trường hợp nhiễm độc chì. Tất cả đều là công nhân của cùng một công ty sản xuất ắc quy tại Tây Ninh, được phát hiện bệnh trong đợt khám sức khỏe nghề nghiệp định kỳ.

Công ty đã chủ động đưa công nhân đến điều trị theo từng đợt, mỗi đợt trung bình khoảng 2-3 người, nhằm đảm bảo dây chuyền sản xuất không bị gián đoạn. Bệnh viện đánh giá đây là một trong những chùm ca nhiễm độc chì tập thể có quy mô lớn và mang tính hệ thống từ một nhà xưởng mà đơn vị tiếp nhận trong thời gian gần đây. Dù vậy, việc doanh nghiệp chủ động đưa người lao động đi kiểm tra và điều trị được xem là tín hiệu tích cực về ý thức tuân thủ pháp luật lao động.

Tiếp xúc chì nhiều năm trong môi trường ô nhiễm cao

Theo bệnh sử, các công nhân đã làm việc tại công ty từ 5 đến hơn 10 năm. Họ trực tiếp tham gia các công đoạn có nguy cơ phơi nhiễm chì cao như đúc lưới cực, trét cao chì lên lưới cực và hàn mạch liên kết các lá ắc quy. Đây là những công đoạn sản sinh nhiều bụi chì và hơi oxit chì do tác động của nhiệt độ cao trong môi trường xưởng.

Kết quả xét nghiệm cho thấy toàn bộ 15 bệnh nhân đều có nồng độ chì trong máu vượt ngưỡng 40 µg/dL - mức giới hạn an toàn được áp dụng để chẩn đoán nhiễm độc chì mạn tính nghề nghiệp. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp ghi nhận chỉ số chì trong máu vượt 100 µg/dL, cao hơn nhiều lần so với ngưỡng an toàn.

Triệu chứng đa dạng, có biến chứng thần kinh

Phần lớn bệnh nhân nhập viện với các biểu hiện đặc trưng của nhiễm độc chì mạn tính: đau bụng quặn từng cơn không xác định được điểm đau khu trú, mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, đau đầu, chóng mặt và da xanh xao. Ở một số trường hợp nặng, khám lâm sàng phát hiện "đường viền chì" màu xám đen xuất hiện tại lợi, nướu răng - dấu hiệu đặc hiệu của tình trạng tích lũy chì lâu dài.

Đáng chú ý, bệnh viện ghi nhận một số bệnh nhân đã xuất hiện biến chứng thần kinh ngoại biên với các dấu hiệu như tê bì, giảm cảm giác đầu chi, yếu cơ và khó khăn trong các thao tác cầm nắm đòi hỏi độ chính xác cao. Tuy nhiên, hiện chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp nào bị tổn thương não nghiêm trọng.

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Dung lưu ý rằng nhiễm độc chì mạn tính tiến triển rất âm thầm. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, chán ăn thường mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với căng thẳng công việc hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường, khiến người lao động chủ quan không đi khám chuyên khoa.

Phác đồ điều trị và khả năng phục hồi

Bệnh viện áp dụng phác đồ điều trị kết hợp nhiều phương pháp: sử dụng thuốc thải chì (thuốc gắp chì) để loại bỏ chì khỏi máu và các mô, đào thải qua đường tiết niệu; phối hợp vật lý trị liệu và các bài tập vận động nhằm phục hồi nhóm cơ bị yếu và bảo vệ hệ thần kinh ngoại biên. Người bệnh cũng được bổ sung các vi chất cạnh tranh hấp thu với chì gồm canxi, sắt, kẽm và vitamin C liều cao. Mỗi liệu trình thường kéo dài t�� 2 đến 4 tuần, tùy theo tốc độ thải trừ và chỉ số chì trong máu sau mỗi chu kỳ xét nghiệm.

Hiện sức khỏe của cả 15 bệnh nhân đều có tiến triển tích cực: các cơn đau bụng đã giảm rõ rệt, tinh thần ổn định hơn, chỉ số chì trong máu đang được theo dõi sát và giảm dần theo phác đồ.

Về tiên lượng lâu dài, bác sĩ cho biết nếu phát hiện sớm, người bệnh có thể phục hồi tốt. Song nếu để kéo dài, nhiễm độc chì có thể để lại các di chứng nghiêm trọng như suy giảm nhận thức, tổn thương thận mạn tính, loãng xương vĩnh viễn do chì thay thế canxi trong xương, và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nam giới.

Phối hợp liên ngành và khuyến cáo phòng ngừa

Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM đang phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) và Sở Y tế để cung cấp số liệu dịch tễ liên quan đến chùm ca bệnh, hỗ trợ đo đạc nồng độ bụi chì trong không khí tại xưởng sản xuất, đồng thời đưa ra khuyến nghị cải thiện hệ thống thông gió và điều chỉnh quy trình công nghệ nhằm giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm cho các công nhân tiếp theo.

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Dung nhấn mạnh nhiễm độc chì nghề nghiệp vẫn còn khá phổ biến, đặc biệt tại các cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ hoặc làng nghề thủ công chưa nghiêm túc chấp hành quy định an toàn vệ sinh lao động. Các nhóm nghề có nguy cơ cao bao gồm: sản xuất và tái chế ắc quy, luyện kim, sản xuất sơn, in ấn, sản xuất thủy tinh, gốm sứ có men chì và pha chế xăng dầu cũ.

Để phòng ngừa, người lao động cần:

• Đeo mặt nạ lọc độc đạt chuẩn, có khả năng lọc bụi mịn và hơi hóa chất khi làm việc
• Tắm rửa kỹ, thay quần áo bảo hộ trước khi rời xưởng; không ăn uống hay hút thuốc trong khu vực sản xuất
• Khám sức khỏe nghề nghiệp định kỳ ít nhất một lần mỗi năm
• Đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu: đau bụng quặn vùng rốn tái diễn không rõ nguyên nhân, tê bì hoặc yếu các ngón tay, ngón chân, sụt cân kèm da xanh xao, hoặc xuất hiện viền đen ở chân răng

Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên