Andy Burnham chính thức trở thành lãnh đạo Labour và đặt cược vào cải cách phân quyền tại Anh

Andy Burnham chính thức trở thành lãnh đạo đảng Lao động và thủ tướng tương lai

Ngày 17/7, Andy Burnham được công bố là lãnh đạo mới của Đảng Lao động Anh, theo thông báo của Shabana Mahmood, Chủ tịch Ủy ban Điều hành Quốc gia của đảng. Vì Đảng Lao động đang là đảng cầm quyền, Burnham, cựu thị trưởng Greater Manchester, sẽ thay thế Keir Starmer giữ chức Thủ tướng Anh dự kiến từ ngày 20/7. Ông nhận được sự ủng hộ áp đảo từ các nghị sĩ và toàn bộ các công đoàn trực thuộc Đảng Lao động, trở thành ứng viên duy nhất đủ điều kiện trong cuộc bầu cử lãnh đạo lần này.

Chủ trương cải cách phân quyền sâu rộng nhằm thay đổi cục diện kinh tế - xã hội

Andy Burnham đặt trọng tâm vào việc tái cân bằng quyền lực giữa Chính phủ trung ương và các khu vực địa phương, với mục tiêu giải quyết khoảng cách bất bình đẳng kinh tế vùng miền vốn đang là thách thức lớn nhất của nước Anh. Ông tuyên bố sẽ tiến hành cuộc phân quyền lớn nhất lịch sử nước Anh, trao quyền nhiều hơn cho các nhà lãnh đạo địa phương trong các lĩnh vực như chi tiêu công, vận tải, nhà ở, kỹ năng lao động và phát triển kinh tế. Ông đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi cách thức quản lý tập trung tại Whitehall – trung tâm chính sách quốc gia ở London, nơi được cho là quá lớn và gây tổn hại đến sự phát triển của các vùng.

Burnham cũng cam kết thành lập văn phòng "Number 10 North" tại Manchester, được kỳ vọng là trung tâm điều hành mới song song với "Number 10 Downing Street" nhằm thúc đẩy phân quyền và hỗ trợ các vùng trong cải cách hạ tầng, tái công nghiệp hóa và phát triển bền vững.

Chính sách nổi bật trong chương trình hành động của Burnham

Bên cạnh phân quyền, Burnham đề xuất một số chính sách khác nhằm cải thiện toàn diện nền kinh tế và xã hội Anh. Về công nghiệp, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của tái công nghiệp hóa với mục tiêu hỗ trợ sản xuất nội địa trong các ngành trọng điểm như thép, quốc phòng, năng lượng và nông nghiệp. Trong lĩnh vực giáo dục, ông muốn giảm bớt sự ưu tiên cho giáo dục đại học, đồng thời nâng cao giá trị đào tạo nghề và kỹ thuật để cân bằng giữa học thuật và thực tiễn.

Về nhà ở, Burnham cam kết thực hiện chương trình xây dựng nhà ở xã hội có quy mô lớn nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tận dụng các quỹ đất công để giảm chi phí và ứng dụng mô hình "Housing First" của Phần Lan nhằm giúp người vô gia cư có nhà ổn định trước khi giải quyết các vấn đề khác.

Chính sách về thuế của Burnham duy trì các nguyên tắc tài chính tự cân đối, không tăng thuế đối với người lao động, đồng thời cân nhắc cải tổ thuế như áp dụng thuế giá trị đất đai để thay thế các loại thuế bất động sản khác nhằm kích thích phát triển kinh tế địa phương. Ông cũng hứa hẹn tổ chức cải cách sâu rộng về chăm sóc xã hội.

Những khó khăn và thách thức trong việc thực hiện cải cách phân quyền

Việc thực hiện kế hoạch chuyển giao quyền lực cho các vùng là một nhiệm vụ đầy rủi ro và phức tạp. Anh là một trong những quốc gia phát triển tập trung quyền lực nhất vào trung ương, với chỉ khoảng 6% nguồn thu thuế được thu tại cấp địa phương, thấp hơn nhiều so với Pháp, Đức hay Mỹ. Điều này góp phần làm gia tăng sự chênh lệch kinh tế giữa các vùng, được đánh giá còn lớn hơn so với những quốc gia chênh lệch rõ rệt như Italy hay Đức.

Tuy nhiên, để phân quyền thành công, Burnham không chỉ đơn thuần chuyển giao nguồn ngân sách mà còn cần xây dựng cơ chế kiểm soát tài chính và trách nhiệm giải trình ở địa phương, vốn còn rất yếu tại nhiều nơi. Hiện chỉ có khoảng 5% cơ quan chính quyền địa phương cung cấp báo cáo tài chính đầy đủ được kiểm toán trong năm tài khóa 2024/2025.

Bên cạnh sự do dự từ các bộ ngành trung ương trong việc nhường quyền, sự chậm trễ trong xây dựng thể chế và sự thiếu vắng một văn hóa trách nhiệm rõ ràng có thể ảnh hưởng đến việc triển khai và gây mất kiên nhẫn trong công chúng. Điều này được nhận định là yếu tố quyết định sự sống còn của chính sách phân quyền.

Đối mặt với áp lực từ các cuộc khủng hoảng quốc tế và tình trạng ngân sách eo hẹp, Burnham còn phải thực hiện các biện pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn trong khi vẫn duy trì cam kết cải cách dài hạn. Cựu Thủ tướng Sunak cảnh báo rằng mặc dù Burnham muốn trở thành "Thủ tướng phân quyền", thực tế và hoàn cảnh thế giới sẽ có những thách thức khác.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 2 nguồn độc lập.

• Straits Times World
• TASS

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.