Báo chí cách mạng Việt Nam 101 năm trong thời đại số

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài viết quan trọng về vai trò và sứ mệnh của báo chí trong thời đại số. Cùng với đó, nhiều hoạt động chúc mừng, thăm hỏi các cơ quan báo chí diễn ra sôi nổi trên cả nước.

Báo chí đứng trước thời kỳ phát triển "rất mới, rất khác"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định, sau hơn một thế kỷ đồng hành c��ng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc chưa từng có. Công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông xuyên biên giới đã làm thay đổi tận gốc cách thông tin được tạo ra, phân phối, tiếp nhận và kiểm chứng.

Không gian số giờ đây là một thành tố thiết yếu của đời sống thực hằng ngày. Người dân học tập, làm việc, giao tiếp, mua bán, giải trí và bày tỏ quan điểm đều thông qua các nền tảng trực tuyến. Dòng chảy thông tin nhanh và đa dạng mang đến cơ hội lớn cho việc phổ biến tri thức, thúc đẩy dân chủ xã hội và đổi mới sáng tạo. Công nghệ cũng giúp báo chí tiếp cận gần hơn với công chúng và nhận phản hồi tức thì.

Thách thức lớn từ tin giả và thao túng thông tin

Bên cạnh những cơ hội, môi trường mạng cũng đặt ra những thách thức nghiêm trọng. Tin giả, tin nửa đúng nửa sai, hình ảnh và âm thanh giả mạo, nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra lan truyền ngày càng tinh vi. Thông tin sai lệch có thể phát tán rộng khắp trước khi sự thật k��p được kiểm chứng. Phát ngôn bị cắt ghép có thể gây tổn hại uy tín cá nhân, tổ chức, thậm chí ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân vào chính sách của Đảng và Nhà nước.

Trong trật tự truyền thông mới, báo chí không còn giữ vị trí gần như độc quyền phát tin. Số liệu đến cuối năm 2025 cho thấy Việt Nam có khoảng 85,6 triệu người dùng Internet, tương đương 84,2% dân số, và khoảng 79 triệu định danh người dùng mạng xã hội. Tổng số tài khoản người Việt trên mạng xã hội trong nước đạt khoảng 110 triệu, trong khi con số này trên các mạng xã hội nước ngoài lên tới khoảng 203 triệu. Trong bối cảnh đó, báo chí vừa có cơ hội tiếp cận công chúng rộng hơn bao giờ hết, vừa phải cạnh tranh trực tiếp với dòng nội dung khổng lồ do các nền tảng và người dùng tạo ra từng giờ, từng phút.

Vai trò không thể thay thế: Đúng hơn, sâu hơn, có ích hơn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, những biến đổi trên không làm giảm vai trò của báo chí cách mạng mà trái lại còn làm tăng thêm tầm quan trọng của nó. Khi thông tin quá nhi��u và hỗn tạp, xã hội càng cần những địa chỉ đáng tin cậy để xác định điều gì đúng, điều gì cần kiểm chứng, điều gì chỉ là cảm xúc đám đông hay sự sắp đặt có chủ ý.

Trách nhiệm của báo chí không chỉ là nhanh hơn, mà trước hết phải đúng hơn, sâu sắc hơn và có ích hơn. Những vấn đề phức tạp như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cải cách hành chính, chính sách an sinh hay biến động kinh tế quốc tế đều đòi hỏi những tác phẩm báo chí giàu dữ liệu, đa dạng cách diễn đạt và sâu về phân tích chính sách - điều mà những mẩu tin rời rạc không thể đáp ứng.

Chuyển đổi số báo chí: Đổi mới toàn diện, không chỉ thêm kênh

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chuyển đổi số báo chí không thể hiểu đơn giản là lập thêm trang điện tử, mở tài khoản mạng xã hội hay trang bị thiết bị hiện đại. Đó phải là cuộc đổi mới toàn diện về tư duy lãnh đạo, mô hình tòa soạn, quy trình sản xuất, quản trị dữ liệu, phân phối nội dung, đo lường công chúng, kinh tế báo chí và văn hóa nghề nghiệp. Báo chí số không ph��i là báo chí cũ đặt lên nền tảng mới, mà là cách tổ chức mới trong bối cảnh mới.

Trong tòa soạn hiện đại, mỗi tác phẩm cần được xây dựng như một sản phẩm thông tin có mục tiêu rõ ràng, tuân thủ chuẩn mực chính xác, nhân văn, có kiểm chứng và có trách nhiệm trên mọi nền tảng - không thể nghiêm túc ở trang chính nhưng dễ dãi ở nền tảng phụ.

Dữ liệu được xác định là một trụ cột của báo chí thời đại số. Không chỉ là con số, dữ liệu là nền tảng kiểm chứng và phương tiện xây dựng tác phẩm thuyết phục, toàn diện hơn. Các cơ quan thông tấn, báo chí lớn và uy tín trên thế giới hiện đều đầu tư rất lớn cho lĩnh vực này.

Báo chí là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền thông tin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm quan trọng của chủ quyền thông tin quốc gia, trong đó báo chí cách mạng phải là lực lượng chủ lực. Báo chí cần tiếp cận mọi nền tảng nơi công chúng hiện diện, nhưng không thể lệ thuộc vào thuật toán bên ngoài. Làm chủ không gian số là biết khai thác nền tảng toàn cầu đồng thời xây dựng kênh riêng, cộng đồng độc giả riêng và thương hiệu tin cậy riêng.

Việt Nam cần một nền báo chí đối ngoại số mạnh, đa ngôn ngữ, đa phương tiện, có khả năng chuyển tải thông điệp Việt Nam ra thế giới bằng ngôn ngữ hiện đại và bản sắc dân tộc.

Hoạt động chúc mừng nhân 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng

Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, sáng 18/6, đoàn công tác của Ban Bí thư Trung ương Đoàn do anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam, làm trưởng đoàn, đã đến thăm và chúc mừng nhiều cơ quan báo chí lớn.

Đoàn đã đến Cục Báo chí (Bộ VH-TT-DL), Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng, Báo Quân đội nhân dân, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội và Cục Truyền thông Công an nhân dân. Thay mặt Ban Bí thư Trung ương Đoàn và tuổi trẻ cả nước, anh Nguyễn Minh Triết bày tỏ sự trân trọng và cảm ơn sự đồng hành, hỗ trợ của các cơ quan báo chí trong công tác định hướng, quản lý và phát triển.

Tại Cục Báo chí, Phó cục trưởng Đặng Thị Phương Thảo cho biết Cục đang tích cực tham mưu chiến lược quản lý, định hướng phát triển báo chí đến năm 2035, đồng thời sẽ phối hợp chặt chẽ với Trung ương Đoàn để phát huy vai trò của báo chí trong tình hình mới.

Cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cũng gửi thư chúc mừng tới đội ngũ viên chức, người lao động các cơ quan báo chí, thông tin và truyền thông của ngành Nội vụ.

Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Dân Trí, VnExpress