Chính sách mới tháng 7: Tăng lương, thai sản, thuế TNCN

Tháng 7/2026 đánh dấu bước thay đổi pháp lý lớn khi 29 luật, 2 pháp lệnh và nhiều nghị định quan trọng đồng loạt có hiệu lực. Từ tăng lương cơ sở, kéo dài thời gian nghỉ thai sản, mở rộng quyền cho viên chức đến bổ sung thu nhập chịu thuế - đây là những nội dung người lao động và doanh nghiệp cần nắm rõ.

Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng, lương hưu tăng 8%

Theo Nghị định 161/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng mỗi tháng, áp dụng từ ngày 1/7 cho toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang thuộc hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương.

Lương cơ sở là nền tảng tính toán tiền lương theo công thức: lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đây cũng là căn cứ để xác định nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công như phụ cấp chức vụ, khu vực, thâm niên và các chế độ chính sách khác.

Cùng thời điểm, Nghị định 162/2026 quy định người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được tăng thêm 8% so với mức hưởng tháng 6/2026. Những người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng trở xuống sẽ được cộng thêm 300.000 đồng mỗi tháng; trường hợp mức hưởng nằm trong khoảng từ trên 3,5 triệu đến dưới 3,8 triệu đồng sẽ được điều chỉnh bằng mức 3,8 triệu đồng.

Ngoài ra, Nghị định 182/2026 (có hiệu lực từ 7/7) quy định phụ cấp ưu đãi theo nghề cho nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập, với các mức từ 20% đến 80% tùy đối tượng, cấp học, loại hình cơ sở và điều kiện địa bàn.

Phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng

Luật Dân số sửa đổi có hiệu lực từ 1/7 nâng thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ khi sinh con thứ hai lên 7 tháng, tăng thêm một tháng so với quy định trước đây. Lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc.

Luật mới thay đổi căn bản quan điểm về dân số: thay vì giới hạn mỗi cặp vợ chồng từ 1 đến 2 con, pháp luật nay trao quyền tự quyết cho các gia đình về thời điểm, số lượng và khoảng cách sinh, căn cứ vào hoàn cảnh sức khỏe và thu nhập thực tế. Đây là giải pháp nhằm ứng phó với tình trạng mức sinh thấp và chênh lệch giữa các vùng miền.

Nhà nước sẽ hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, người ở vùng có mức sinh thấp hoặc thuộc đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người. Các gia đình sinh đủ hai con được ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội. Luật cũng nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi - người thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám, chữa bệnh.

Viên chức được góp vốn, kinh doanh ngoài khu vực công

Luật Viên chức sửa đổi (hiệu lực từ 1/7) thay đổi toàn diện cách quản lý viên chức: từ mô hình dựa vào ngạch bậc và thâm niên chuyển sang đánh giá theo vị trí việc làm, năng lực và kết quả thực tế. Việc tuyển dụng, trả lương, đào tạo và sàng lọc đều gắn trực tiếp với mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

Điểm mới đáng chú ý là viên chức được phép góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục và tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập - với điều kiện không xung đột lợi ích, không vi phạm quy định phòng, chống tham nhũng và không ảnh hưởng đến nhiệm vụ tại đơn vị công tác.

Bên cạnh đó, Điều 36 của luật kéo dài thời hiệu xử lý kỷ luật: hành vi bị khiển trách tăng từ 2 năm lên 5 năm; các vi phạm khác tăng từ 5 năm lên 10 năm.

Luật Thuế TNCN bổ sung nhiều khoản thu nhập chịu thuế mới

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực từ 1/7 mở rộng đáng kể phạm vi các khoản thu nhập phải kê khai và nộp thuế, nhằm bao quát các hoạt động kinh tế số và hiện đại. Cụ thể, các khoản thu nhập mới bao gồm:

• Thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức
• Thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử và nền tảng số
• Thù lao và lợi ích bằng tiền hoặc hiện vật dưới mọi hình thức
• Thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia ".vn"
• Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ carbon, kết quả giảm phát thải khí nhà kính
• Thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá
• Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số và vàng miếng

Hà Nội được phân quyền mạnh hơn theo Luật Thủ đô 2026

Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực từ 1/7 chuyển đổi từ cơ chế phân cấp sang phân quyền triệt để, trao cho Hà Nội quyền quyết định thực sự kèm theo trách nhiệm giải trình cụ thể. Thành phố được tự quyết định số lượng và việc thành lập, giải thể các cơ quan chuyên môn, tự quản lý biên chế và chế độ công chức theo quy định riêng.

Luật lần đầu tiên cho phép HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Hà Nội ban hành văn bản có nội dung khác với quy định trung ương trong một số trường hợp, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính phù hợp thực tiễn địa phương. Cơ chế thí điểm chính sách mới, bao gồm cả phát triển công nghệ và dịch vụ mới, có thể kéo dài đến 5 năm và gia hạn thêm 5 năm.

Các thay đổi quan trọng khác từ tháng 7

Bỏ bài thi mô phỏng lái xe

Theo thông tư mới của Bộ Công an (thay thế Thông tư 12/2025/TT-BCA), bài thi mô phỏng trên máy tính bị bãi bỏ từ ngày 1/7, với lý do nội dung này chưa phản ánh đúng các tình huống giao thông thực tế. Các trung tâm sát hạch lái xe không còn phải trang bị phòng và thiết bị sát hạch mô phỏng. Tất cả thí sinh, kể cả người đã đăng ký học trước ngày 1/7, đều không phải thi phần này.

Phạt tới 50 triệu đồng khi chia sẻ thông tin sai lệch trên mạng xã hội

Nghị định 174/2026 (hiệu lực từ 1/7) quy định mức phạt từ 30 đến 50 triệu đồng đối với các hành vi chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại kinh tế - xã hội hoặc xâm phạm quyền lợi của tổ chức, cá nhân. Mức phạt tương tự áp dụng với hành vi cung cấp thông tin xuyên tạc lịch sử, tiết lộ bí mật nhà nước hoặc thông tin cá nhân mà chưa đến mức truy cứu hình sự.

Rút ngắn thời hạn cấp giấy phép xây dựng

Theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, thời hạn cấp giấy phép xây dựng giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Thời gian điều chỉnh giấy phép cũng được rút xuống còn 9 ngày làm việc.

Kê khai tài sản bổ sung từ 1 tỷ đồng trở lên

Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi yêu cầu người có nghĩa vụ kê khai phải thực hiện kê khai bổ sung khi tài sản hoặc thu nhập biến động từ 1 tỷ đồng trở lên trong năm, với thời hạn hoàn thành trước ngày 31/12 của năm đó.

Theo Dân Trí, VnExpress