Quán triệt Nghị quyết 10: Tô Lâm yêu cầu không để nhà đầu tư "đi quá nhiều cửa"

Sáng 30-6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu chỉ đạo tại hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Đây được xác định là nghị quyết đánh dấu sự chuyển hướng căn bản trong tư duy thu hút và sử dụng vốn ngoại của Việt Nam sau gần 40 năm mở cửa.

Từ "thu hút vốn" sang "sử dụng vốn hiệu quả"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhìn nhận Nghị quyết 10 ban hành ngày 8-6-2026 thể hiện sự thay đổi trong tư duy phát triển, không còn thuần túy mở cửa đón nhận dòng vốn mà đã chủ động lựa chọn và sử dụng nguồn lực quốc tế để tạo dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.

"Ngày nay Việt Nam đã có một vị thế khác. Chúng ta không còn đặt câu hỏi làm thế nào để có thêm vốn nước ngoài nữa. Thay vào đó phải trả lời câu hỏi hóc búa hơn là làm thế nào sử dụng hiệu quả nguồn lực nước ngoài để nâng cao nội lực, nâng cao năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và sự tự chủ của nền kinh tế", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Nhìn lại hành trình từ Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987 đến nay, ông Tô Lâm cho biết Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất và thương mại toàn cầu với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm hơn 180% GDP, trong đó khu vực FDI đóng góp khoảng 75%.

Thẳng thắn nhìn vào hạn chế

Bên cạnh những thành tựu, người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng thẳng thắn chỉ ra các hạn chế còn tồn tại trong hoạt động thu hút FDI:

• Tỉ lệ nội địa hóa còn thấp, liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đạt kỳ vọng.
• Nhiều dự án FDI vẫn chủ yếu gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều đất đai, lao động phổ thông và năng lượng giá rẻ, chưa tạo được năng lực mới cho nền kinh tế.
• Một số địa phương vẫn cạnh tranh thu hút đầu tư theo số lượng dự án, dựa trên ưu đãi đất đai và thuế phí, chưa chú trọng hiệu quả thực chất.
• Nhiều vùng vẫn là "vùng trũng" trong thu hút FDI như Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên, miền núi phía Bắc.

8 nhiệm vụ trọng tâm, không để nhà đầu tư "đi quá nhiều cửa"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các cấp, ngành, địa phương tập trung triển khai 8 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là yêu cầu kiên quyết xử lý tình trạng chồng chéo, thủ tục rườm rà và thực thi không thống nhất. "Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất quá nhiều thời gian và chi phí để triển khai một dự án hợp pháp", ông nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông Tô Lâm yêu cầu phải sàng lọc chặt chẽ, không tiếp nhận các dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao năng lượng, sử dụng đất kém hiệu quả, có nguy cơ gây ô nhiễm, chuyển giá, trốn thuế, lẩn tránh xuất xứ hoặc gây rủi ro quốc phòng an ninh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu bỏ tư duy ưu đãi đầu vào, chuyển sang hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra và cam kết thực hiện. Các dự án có công nghệ tiên tiến, đầu tư nghiên cứu phát triển, đóng góp cho chuyển đổi xanh và đào tạo lao động Việt Nam sẽ được hỗ trợ tương xứng. Ngược lại, các dự án chậm triển khai, sử dụng đất lãng phí, gây ô nhiễm hoặc vi phạm cam kết sẽ bị xử lý nghiêm, thậm chí có thể thu hồi đất hoặc chấm dứt dự án.

"Tinh thần của Nghị quyết 10 rất rõ, thu hút đầu tư nước ngoài không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, nâng cao tự chủ, không chỉ để tăng trưởng nhanh mà để phát triển bền vững, bao trùm và có chất lượng cao", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định.

Mục tiêu đến năm 2030 là Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và chất lượng dịch vụ công.

Trung tâm Tài chính Đà Nẵng - TP.HCM: "Phòng thí nghiệm thể chế" cho dòng vốn thế hệ mới

Cũng trong ngày 30-6, tại Đà Nẵng, hội thảo "VIFC-DN - Kiến tạo thể chế, định hình dòng vốn thế hệ mới" do Tạp chí Đầu Tư Tài Chính - VietnamFinance phối hợp với Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP Đà Nẵng (VIFC-DN) tổ chức đã quy tụ khoảng 100 đại biểu, chuyên gia kinh tế và lãnh đạo các cơ quan.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng các trung tâm tài chính đi sau không thể cạnh tranh bằng miễn giảm thuế mà phải tạo lợi thế bằng chất lượng thể chế, tốc độ xử lý và khả năng tập trung vào các phân khúc chuyên biệt. Dẫn kinh nghiệm từ Singapore, Hong Kong, Thượng Hải, Busan, ông Thiên đề xuất định vị VIFC-DN là "phòng thí nghiệm thể chế" cho các dòng vốn thế hệ mới, không sao chép bất kỳ mô hình nào mà thiết kế cơ chế phù hợp với lợi thế riêng.

"Nếu khu thương mại tự do tạo ra dòng hàng hóa thì VIFC-DN phải xử lý dòng tiền, rủi ro và dữ liệu đi kèm. VIFC-DN không chỉ là dự án của Đà Nẵng mà còn là bài kiểm tra năng lực thiết kế thể chế của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới", ông Thiên nói.

Ông Kevin Bruce Iwanaga, Trưởng Ban chiến lược và tổng hợp cơ quan điều hành VIFC-DN, khẳng định trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam cần phát triển trên hai cực là TP.HCM và Đà Nẵng. Theo định hướng này, Đà Nẵng tập trung vào tài chính số, tài chính xanh và kết nối quốc tế, bổ trợ cho TP.HCM để hình thành hệ sinh thái tài chính quốc tế thống nhất.

VIFC-DN được đề xuất phát triển 5 nhóm sản phẩm trọng tâm gồm: token hóa tài sản, sàn giao dịch tín chỉ carbon, sàn giao dịch hàng hóa, quỹ đầu tư và quản lý tài sản, cùng thị trường trái phiếu. Các sản phẩm này được thiết kế thành một nền tảng tích hợp, kết nối dòng vốn trong và ngoài nước với các dự án hạ tầng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.

TS Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, nhận định bản chất của một trung tâm tài chính quốc tế không nằm ở các tòa nhà cao tầng mà ở chất lượng thể chế và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. "Thể chế chính là đường băng. Khi đường băng đủ dài, đủ an toàn và đủ khác biệt, dòng vốn quốc tế sẽ tự tìm đến", ông Nghĩa nói.

Theo Tuổi Trẻ, Dân Trí, VnExpress, CafeF, Thanh Niên