Hà Nội lý giải nguyên nhân ngập cục bộ dù vừa hoàn thành dự án chống ngập

Hai trận mưa lớn đổ xuống Hà Nội trong hai ngày 9 và 10/7 đã gây ngập cục bộ tại nhiều tuyến phố trung tâm, trong đó có những khu vực vừa được thành phố đầu tư cải tạo hệ thống thoát nước. Nguyên nhân và hiệu quả thực sự của hàng loạt công trình chống ngập khẩn cấp vì thế trở thành câu hỏi nóng tại buổi họp báo của UBND TP. Hà Nội chiều 10/7.

Mưa 40-80mm, nhiều phố trung tâm chìm trong nước

Chiều 9/7, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp đi qua khu vực Bắc Bộ, trung tâm Hà Nội hứng trận mưa lớn với lượng mưa dao động từ 40 đến 80mm trong thời gian ngắn. Số liệu ghi nhận tại các trạm đo cho thấy Yên Sở đạt 84,4mm, Việt Hưng 73,6mm, Hoàng Mai 63,7mm, Hai Bà Trưng 52,8mm và Thanh Liệt 46,5mm. Mưa tập trung vào đúng giờ tan tầm khiến lưu lượng phương tiện đang ở mức cao, dẫn đến ùn tắc kéo dài trên nhiều trục đường.

Các điểm ngập xuất hiện tại phố Liên Trì - Nguyễn Gia Thiều, Quang Trung - Trần Quốc Toản, nút giao Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt và ngã năm Bà Triệu. Điều khiến dư luận đặc biệt chú ý là đây đều là những khu vực vừa hoàn thành dự án chống ngập khẩn cấp chưa đầy một tháng trước đó.

Sang chiều 10/7, lịch sử lặp lại khi mưa lớn tiếp tục đổ xuống từ khoảng 16h30 đến 18h. Lần này, Yên Nghĩa ghi nhận lượng mưa cao nhất 83,4mm, tiếp theo là Yên Sở 67,1mm, Thanh Xuân 54,8mm, Khương Đình 53,7mm và Thanh Liệt 50mm. Hàng loạt tuyến phố như Vương Thừa Vũ, Hoàng Văn Thái, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Huy Tưởng, Lê Trọng Tấn, Nguyễn Xiển, Quan Nhân, Bùi Xương Trạch nhanh chóng ngập cục bộ. Nhiều đoạn nước dâng quá nửa bánh xe máy, người dân phải dừng chờ trên vỉa hè hoặc chấp nhận rủi ro vượt qua điểm ngập. Các tuyến Nguyễn Trãi, Láng, Trường Chinh, Tây Sơn, Thái Hà cũng ùn ứ kéo dài do lượng phương tiện tăng vọt trong cơn mưa.

Vận hành cửa phai chậm - nguyên nhân trực tiếp

Tại họp báo, ông Trương Hải Long, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, khẳng định các công trình chống ngập khẩn cấp sau khi hoàn thành đã cải thiện rõ rệt năng lực tiêu thoát nước, giảm diện tích ngập, độ sâu ngập và rút ngắn thời gian nước rút. Tại các khu vực như Võ Chí Công, Nghĩa Đô, Lạc Long Quân - những nơi trước đây thường xuyên ngập 15-20cm - nước hiện rút nhanh hơn đáng kể.

Tuy nhiên, riêng với trận mưa chiều 9/7, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP. Hà Nội xác nhận nguyên nhân trực tiếp gây ngập là do vận hành cửa phai kết nối trục thoát nước phố Quang Trung với hồ điều hòa công viên Thống Nhất (hồ Bảy Mẫu) bị chậm. Do dự án vẫn đang trong quá trình nghiệm thu, bàn giao, đơn vị thi công chưa mở cửa xả kịp thời, khiến nước không thoát được ra hồ điều hòa, dẫn đến dâng cục bộ trên mặt phố. Sau khoảng 30 phút kể từ khi cửa phai được mở, toàn bộ các điểm ngập đã rút hết nước.

Ông Long cũng giải thích thêm về khu vực phố Quang Trung: hệ thống thoát nước tại đây vừa được nâng cấp từ cống cũ kích thước 1,5 x 1,3m lên cống hộp 2 x 2m, giúp lưu lượng thoát nước tăng gấp đôi. Trong giai đoạn đầu vận hành, việc khớp nối và điều tiết hệ thống chưa đồng bộ, nhưng sau khi điều chỉnh chế độ vận hành và các cửa phai, nước đã rút rất nhanh.

Ứng phó trận mưa ngày 10/7: huy động nhiều trạm bơm

Rút kinh nghiệm từ sự cố ngày 9/7, các lực lượng thoát nước đã triển khai ứng phó sớm hơn trong trận mưa chiều 10/7. Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội bố trí nhân lực ứng trực, khơi thông ga thu nước, mở cửa phai các hồ điều hòa và vận hành đồng bộ nhiều trạm bơm trên địa bàn. Cụ thể, Trạm bơm Yên Sở vận hành 9/20 tổ máy, Cổ Nhuế 1/4 tổ máy, Đồng Bông 1 vận hành toàn bộ 3/3 tổ máy. Nhiều trạm bơm khác như Mậu Lương, Đa Sỹ, Kim Liên, Nguyễn Hoàng Tôn, Nguyễn Khuyến, Đông Trù cũng được kích hoạt theo quy trình.

Nhờ vận hành kịp thời, đến khoảng 18h ngày 10/7, toàn bộ các điểm ngập trên địa bàn đã cơ bản rút hết nước, phương tiện lưu thông trở lại bình thường. Lực lượng thoát nước tiếp tục túc trực theo dõi diễn biến thời tiết, sẵn sàng xử lý nếu mưa lớn tái diễn.

Cơ quan khí tượng cũng phát đi cảnh báo, trong những giờ tiếp theo sau trận mưa chiều 10/7, Hà Nội tiếp tục có khả năng xuất hiện mưa rào và dông, cục bộ có mưa to, kèm nguy cơ lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Người dân được khuyến cáo hạn chế di chuyển khi mưa lớn, không trú dưới cây xanh hoặc biển quảng cáo, thận trọng khi qua khu vực ngập.

Chỉ đầu tư được 20% quy hoạch thoát nước, thách thức còn lớn

Dù nhìn nhận những bước cải thiện rõ nét, ông Trương Hải Long thẳng thắn thừa nhận thách thức còn rất lớn. Với nguồn lực hiện có, Hà Nội mới đầu tư được khoảng 20% quy hoạch hệ thống thoát nước toàn thành phố. Điều đó có nghĩa là 80% hạ tầng tiêu thoát nước vẫn chưa được cải tạo, và những trận mưa có tính chất cực đoan trong thời gian tới sẽ là bài kiểm chứng thực tế khắc nghiệt hơn đối với toàn bộ hệ thống.

Ngay trong tối 9/7, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP. Hà Nội đã tổ chức họp kiểm điểm, rút kinh nghiệm về công tác vận hành hệ thống. Đơn vị yêu cầu các bộ phận liên quan chấn chỉnh quy trình, đồng thời phối hợp kiểm tra hệ thống khớp nối tại các cống và công trình chống ngập mới hoàn thành để xác định nguyên nhân và rà soát quy trình vận hành trước các đợt mưa tiếp theo, quyết tâm không để xảy ra sự cố tương tự.

Câu chuyện ngập lụt tại Hà Nội sau hai trận mưa liên tiếp cho thấy đầu tư hạ tầng mới chỉ là điều kiện cần. Để hệ thống thực sự phát huy hiệu quả, công tác vận hành kịp thời, đồng bộ và phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị liên quan đóng vai trò không kém phần quan trọng - nhất là trong bối cảnh mưa cực đoan ngày càng khó lường.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 2 nguồn độc lập. 0/10 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Tuoi Tre
• CafeF Bat dong san

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.