Những điểm chính
- Chỉ số hài lòng tổng thể của cư dân nhà ở xã hội đạt 3,83/5, trong đó tiêu chí chi phí và tài chính dẫn đầu với 4,01/5.
- Tiêu chí quản lý và bảo trì đạt điểm thấp nhất - chỉ 3,51/5 - với tốc độ phản hồi sự cố chỉ đạt 3,5/5.
- 39% người có nhu cầu mua nhà ở xã hội kỳ vọng giá căn hộ 50m² trong khoảng 500 triệu đến dưới 1 tỉ đồng.
- 100% chủ đầu tư xác nhận cầu nhà ở xã hội luôn lớn hơn cung, nhưng thủ tục hành chính phức tạp và thiếu đất sạch là rào cản lớn.
- Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM), khảo sát gần 1.500 người trên 30 tỉnh thành, công bố ngày 5-7 tại TP.HCM.
Một nghiên cứu quy mô lớn vừa được công bố tại TP.HCM đã vẽ nên bức tranh toàn cảnh về nhà ở xã hội tại Việt Nam, trong đó nổi bật hai điểm đối lập: người dân ghi nhận chính sách giá bán là điểm tựa tài chính quan trọng, nhưng lại không hài lòng với chất lượng quản lý vận hành sau khi về ở.
Nghiên cứu quy mô toàn quốc, khảo sát gần 1.500 người
Dự án "Nghiên cứu phát triển chính sách tạo lập thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam" do nhóm chuyên gia Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) gồm PGS.TS Trần Thị Hồng Liên, PGS.TS Phùng Thanh Bình, TS Tống Gia Tường và TS Lê Thị Hải Yến thực hiện, được công bố vào sáng 5-7 tại TP.HCM.
Đối tượng tham gia khảo sát gồm đại diện của 20 chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, gần 400 cư dân đang sinh sống tại các dự án và 1.124 người có nhu cầu mua nhà, trải rộng trên 30 tỉnh, thành phố. Nội dung khảo sát đo lường mức độ hài lòng theo các nhóm tiêu chí: tiếp cận thông tin, thủ tục xét duyệt, giá cả, chất lượng căn hộ, hạ tầng tiện ích và dịch vụ quản lý.
Giá bán được đánh giá cao, quản lý vận hành là điểm yếu lớn nhất
Chỉ số hài lòng tổng thể của cư dân đạt 3,83/5 điểm, được xếp vào mức tích cực. Trong đó, nhóm tiêu chí chi phí và tài chính dẫn đầu với 4,01/5 điểm. Theo PGS.TS Phùng Thanh Bình, người dân đánh giá cao mức giá thuê, mua và chi phí sinh hoạt tại các khu nhà ở xã hội, coi đây là giải pháp phù hợp với nhóm thu nhập trung bình, đồng thời tạo điều kiện tích lũy tài chính về lâu dài (đạt 3,73/5 điểm về khả năng tích lũy).
Tuy nhiên, bức tranh vận hành lại cho thấy thực tế kém lạc quan hơn. Tiêu chí quản lý và bảo trì ghi nhận điểm số thấp nhất trong toàn bộ khảo sát, chỉ đạt 3,51/5. Cụ thể:
- Tốc độ phản hồi sự cố của ban quản lý chỉ đạt 3,5/5 điểm, là yếu tố khiến cư dân thất vọng nhất.
- Công tác bảo trì định kỳ cũng chỉ đạt 3,51/5 điểm, cho thấy hoạt động duy tu hạ tầng sau bàn giao chưa đáp ứng kỳ vọng an cư lâu dài của người dân.
Kỳ vọng giá bán: Đa số mong dưới 1 tỉ đồng cho căn hộ 50m²
Kết quả khảo sát cho thấy kỳ vọng về giá mua nhà ở xã hội có sự phân hóa rõ nét nhưng tập trung chủ yếu ở phân khúc bình dân. Với căn hộ tiêu chuẩn diện tích 50m², cơ cấu kỳ vọng giá của người mua như sau:
- 39% mong muốn mức giá từ 500 triệu đến dưới 1 tỉ đồng, đây là mức được xem là phù hợp nhất với khả năng chi trả của đại bộ phận người lao động.
- 27,2% chấp nhận mức từ 1 đến 1,5 tỉ đồng.
- Gần 19% sẵn sàng chi trên 1,5 tỉ đồng, phản ánh nhu cầu về nhà ở chất lượng cao hơn trong phân khúc xã hội.
- Chỉ khoảng 15% kỳ vọng mức giá dưới 500 triệu đồng.
Doanh nghiệp ngại đầu tư vì thủ tục rườm rà, lợi nhuận bị bào mòn
Về phía chủ đầu tư, toàn bộ 100% doanh nghiệp tham gia khảo sát đều nhìn nhận thị trường nhà ở xã hội có nhu cầu thực rất lớn, với cầu luôn vượt cung và rất ít hàng tồn kho. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa mặn mà với phân khúc này.
Rào cản lớn nhất được chỉ ra là thủ tục hành chính phức tạp, kéo dài từ xin chủ trương đầu tư, quy hoạch, xác định giá bán cho đến xét duyệt hồ sơ khách hàng, qua quá nhiều đầu mối khiến tiến độ dự án bị trì hoãn. Ngoài ra, tình trạng thiếu đất sạch và bất cập trong cơ chế bố trí quỹ đất 20% cũng là trở ngại thường xuyên được đề cập.
Riêng với mức lợi nhuận định mức 10%, ý kiến của các chủ đầu tư có sự phân hóa. Một nhóm cho rằng con số này không còn thực tế khi giá vật liệu xây dựng biến động mạnh, lãi suất vay cao và thủ tục hành chính chậm trễ liên tục xói mòn biên lợi nhuận. Nhóm còn lại cho rằng mức 10% vẫn chấp nhận được, với điều kiện thủ tục phải được rút gọn, dự án triển khai đúng tiến độ và doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi.
Câu hỏi thường gặp
Cư dân nhà ở xã hội hài lòng nhất và thất vọng nhất điều gì?
Cư dân hài lòng nhất với chi phí và tài chính (4,01/5 điểm), trong khi thất vọng nhất với khâu quản lý và bảo trì, chỉ đạt 3,51/5 điểm, đặc biệt là tốc độ phản hồi sự cố chỉ được 3,5/5.
Người mua nhà ở xã hội mong muốn mức giá bao nhiêu cho căn hộ 50m²?
39% người mua kỳ vọng mức giá từ 500 triệu đến dưới 1 tỉ đồng; 27,2% chấp nhận từ 1-1,5 tỉ đồng; gần 19% sẵn sàng trả trên 1,5 tỉ đồng; chỉ 15% mong giá dưới 500 triệu đồng.
Tại sao doanh nghiệp ngại đầu tư nhà ở xã hội dù cầu rất lớn?
Thủ tục hành chính phức tạp, kéo dài qua nhiều đầu mối; thiếu đất sạch; bất cập trong bố trí quỹ đất 20%; và mức lợi nhuận định mức 10% bị bào mòn do giá vật liệu tăng và lãi suất vay cao.
Nghiên cứu về nhà ở xã hội này do ai thực hiện và khảo sát bao nhiêu người?
Nghiên cứu do nhóm chuyên gia Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM) thực hiện, khảo sát 20 chủ đầu tư, gần 400 cư dân và 1.124 người có nhu cầu mua nhà tại 30 tỉnh thành, công bố ngày 5-7 tại TP.HCM.
Theo Tuổi Trẻ
