Những điểm chính
- Chính phủ ban hành Nghị định 278/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 9/7/2026, sửa đổi cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân.
- Giá điện sẽ không điều chỉnh nếu mức tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2% so với giá hiện hành 2.204 đồng/kWh.
- Khi giá giảm từ 1% trở lên hoặc tăng từ 2% đến dưới 5%, EVN phải lập hồ sơ báo cáo Bộ Công Thương, bộ có 15 ngày làm việc để cho ý kiến.
- Nếu EVN không chủ động giảm giá theo quy định, Bộ Công Thương có quyền yêu cầu bằng văn bản và EVN phải thực hiện trong 5 ngày làm việc.
- Hằng năm, EVN báo cáo chi phí thực tế trước ngày 30/6; Bộ Công Thương công bố công khai kết quả kiểm tra trên trang thông tin điện tử của bộ.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 278/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số điều của nghị định trước đó về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Nghị định có hiệu lực từ ngày 9/7/2026, đặt ra những quy tắc rõ ràng hơn về việc khi nào EVN được tăng, khi nào phải giảm và khi nào không cần điều chỉnh giá điện.
Ngưỡng điều chỉnh mới: không tăng, không giảm nếu biến động nhỏ
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Nghị định 278 là bổ sung quy định rõ ràng về vùng "không điều chỉnh". Cụ thể, nếu giá bán lẻ điện bình quân sau tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2% so với mức hiện hành, EVN không được điều chỉnh giá mà chỉ có trách nhiệm báo cáo Bộ Công Thương và lập hồ sơ gửi về bộ để kiểm tra, giám sát. Đây là điểm mới hoàn toàn so với quy định trước, khi trước đây chưa có ngưỡng cụ thể cho trường hợp này.
Mức giá bán lẻ điện bình quân hiện hành đang là 2.204 đồng/kWh - đây là căn cứ nền để tính toán các ngưỡng điều chỉnh. Theo đó, ngưỡng giảm 1% tương đương giảm hơn 22 đồng/kWh, còn ngưỡng tăng 2% tương đương tăng khoảng 44 đồng/kWh. Chỉ khi biến động vượt qua các ngưỡng này thì cơ chế điều chỉnh giá mới được kích hoạt.
Giá điện sinh hoạt hiện chia theo nhiều bậc, dao động từ 1.984 đến 3.460 đồng/kWh, trong khi điện sản xuất có mức từ khoảng 1.174 đến 3.076 đồng/kWh tùy theo cấp điện áp và khung giờ sử dụng.
Khi nào EVN phải giảm giá, khi nào được tăng?
Nghị định 278 quy định hai tình huống kích hoạt điều chỉnh giá với quy trình bắt buộc qua Bộ Công Thương. Trường hợp thứ nhất là khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên, EVN phải lập hồ sơ, báo cáo Bộ Công Thương và thực hiện giảm giá điện tương ứng. Bộ Công Thương có 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ để có ý kiến bằng văn bản, sau đó EVN mới được ra quyết định điều chỉnh.
Trường hợp thứ hai là khi cần tăng từ 2% đến dưới 5% so với giá hiện hành, tức tăng trong khoảng 44 đến 110 đồng/kWh, EVN cũng phải trình hồ sơ để Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến trước khi điều chỉnh. Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày thực hiện điều chỉnh, EVN phải báo cáo lại Bộ Công Thương để theo dõi, giám sát.
Những yếu tố đầu vào khiến giá điện biến động bao gồm: giá than, khí đốt, dầu tăng hoặc giảm; biến động tỷ giá; mức độ huy động các nguồn điện có chi phí cao; và sản lượng điện thương phẩm thực tế trong từng giai đoạn.
Bộ Công Thương có quyền yêu cầu EVN điều chỉnh trong 5 ngày
Nghị định 278 cũng tăng cường cơ chế giám sát từ phía cơ quan quản lý nhà nước. Nếu giá bán lẻ điện bình quân cần giảm theo tính toán nhưng EVN không thực hiện, Bộ Công Thương có trách nhiệm yêu cầu bằng văn bản và EVN phải điều chỉnh giảm trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu. Cơ chế tương tự cũng áp dụng khi phát hiện sai sót trong kết quả tính toán giá điện: Bộ Công Thương yêu cầu EVN cập nhật, điều chỉnh phương án giá và EVN phải thực hiện trong 5 ngày.
Hằng năm, EVN có trách nhiệm báo cáo Bộ Công Thương về chi phí thực tế của các khâu trong chuỗi sản xuất, kinh doanh điện trước ngày 30/6. Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra chi phí này, và được phép thuê tư vấn độc lập khi cần thiết. Kết quả kiểm tra sẽ được công bố công khai trên trang thông tin điện tử của Bộ Công Thương, đảm bảo minh bạch cho người dân và doanh nghiệp.
Với những quy định chặt chẽ hơn về ngưỡng điều chỉnh, quy trình báo cáo và thời hạn thực hiện, Nghị định 278 hướng tới mục tiêu kiểm soát biến động giá điện có căn cứ, đồng thời tạo áp lực buộc EVN phải giảm giá kịp thời khi chi phí đầu vào cho phép - thay vì chỉ điều chỉnh theo chiều tăng như lo ngại từ phía người tiêu dùng.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 278 quy định EVN phải giảm giá điện khi nào?
Khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên so với giá hiện hành (tương đương giảm hơn 22 đồng/kWh so với mức 2.204 đồng/kWh), EVN phải lập hồ sơ báo cáo Bộ Công Thương và thực hiện giảm giá tương ứng.
EVN có được tự tăng giá điện không hay phải xin phép?
Khi cần tăng từ 2% đến dưới 5%, EVN phải lập hồ sơ báo cáo Bộ Công Thương để kiểm tra, rà soát và chờ ý kiến bằng văn bản trong vòng 15 ngày làm việc trước khi điều chỉnh.
Giá bán lẻ điện bình quân hiện nay là bao nhiêu?
Giá bán lẻ điện bình quân hiện hành là 2.204 đồng/kWh, là mức nền để EVN tính toán các ngưỡng điều chỉnh tăng hoặc giảm.
Bộ Công Thương có quyền gì nếu EVN không giảm giá điện theo quy định?
Bộ Công Thương có trách nhiệm yêu cầu EVN bằng văn bản, và EVN phải thực hiện điều chỉnh giảm giá trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu.
Nguồn tham khảo
- Thanh Niên - Khi nào thì EVN phải điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân?
- CafeF - EVN tăng giá điện từ 2% phải xin ý kiến
- Tuổi Trẻ - Quy định mới về giá bán lẻ điện bình quân, giảm dưới 1%, tăng dưới 2% không điều chỉnh giá
- VietnamNet - Điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân theo quy định mới
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 6/8 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.
- Thanh Nien Kinh te
- Thanh Nien
- CafeF Doanh nghiep
- Tuoi Tre
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.
