Những điểm chính
- Từ ngày 15 đến 18/6, Bộ Tư lệnh TPHCM khảo sát 3 khu vực A, B, C tại Công viên Lê Thị Riêng, tổng diện tích hơn 2.500 m², nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ Mậu Thân 1968.
- Nhóm chuyên gia Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM) huy động 12 người với 2 máy radar xuyên đất và 1 máy đo ảnh điện để khảo sát.
- Dữ liệu quét sẽ được dựng thành mô hình 3D để khoanh vùng dị thường trước khi quyết định khai quật; thiết bị không thể xác nhận ngay có phải hài cốt hay không.
- Đợt khảo sát được triển khai theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia 515, tại hội thảo ngày 8/6.
- Ông Nguyễn Xuân Thắng, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, khẳng định khu vực công viên trùng khớp với rãnh mộ trong ảnh tư liệu sau khi đối chiếu không ảnh cũ và mới.
Sáng 15/6, Bộ Tư lệnh TPHCM chính thức triển khai đợt khảo sát kéo dài 4 ngày tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM), sử dụng công nghệ radar xuyên đất và đo ảnh điện để khoanh vùng các hố chôn tập thể nghi có hài cốt liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Khởi động từ chỉ đạo cấp cao
Đợt khảo sát được tiến hành theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia 515, tại hội thảo ngày 8/6, nhằm xây dựng cơ sở khoa học phục vụ công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ. Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, đã trực tiếp có mặt tại hiện trường để kiểm tra tiến độ.
Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, cho biết đợt khảo sát từ ngày 15 đến 18/6 tập trung vào ba khu vực ký hiệu A, B và C, với tổng diện tích ước tính hơn 2.500 m². Lực lượng tham gia gồm cán bộ Bộ Tư lệnh TPHCM, lực lượng công binh, nhân viên bản đồ, các chuyên gia, nhân chứng lịch sử và đơn vị chuyên môn từ Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), Viện Thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật và Binh chủng Công binh.
Ba khu vực trọng điểm cần khảo sát
Theo thiếu tá Bùi Tấn Phát, Ban Tác huấn Bộ Tư lệnh TPHCM, Công viên Lê Thị Riêng có phía bắc giáp đường Cách Mạng Tháng 8, phía đông giáp đường Trường Sơn, phía tây giáp đư���ng Bắc Hải và phía nam giáp đường Nguyễn Giản Thanh. Qua quá trình thu thập tư liệu, ảnh lịch sử, không ảnh cũ và thông tin nhân chứng, ba khu vực cụ thể được xác định:
- Khu vực A: Nằm phía đông Nhà truyền thống trong công viên, tọa độ tham chiếu 10.78462, 106.66466, diện tích khoảng 500 m².
- Khu vực B: Gần quán cà phê Sân Chim, tọa độ tham chiếu 10.78399, 106.66458, diện tích khoảng 1.200 m².
- Khu vực C: Gần cầu Thê Húc, tọa độ tham chiếu 10.78433, 106.66443, diện tích khoảng 800 m².
Trước khi bàn giao mặt bằng cho lực lượng khảo sát địa vật lý, công binh tiến hành dò gỡ bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại tại các khu vực này nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Công nghệ radar xuyên đất và đo ảnh điện
PGS-TS Lê Văn Anh Cường, Trưởng bộ môn Vật lý địa cầu, Khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết tổ khảo sát huy động 12 người cùng 3 thiết bị, gồm 2 máy radar xuyên đất và 1 máy đo ảnh điện, triển khai theo hai phương pháp chính:
- Radar xuyên đất: Thiết bị phát sóng điện từ xuống lòng đất; khi gặp dị vật hoặc khu vực có tính chất bất thường, sóng phản xạ trở lại và được ghi nhận. Nhóm chuyên gia phân tích các lát cắt để xác định vị trí nghi vấn.
- Đo ảnh điện: Các điện cực cắm xuống đất để đo điện trở. Sự chênh lệch điện trở giữa các vị trí giúp phát hiện những khu vực có dấu hiệu bất thường dưới lòng đất.
Toàn bộ dữ liệu thu thập sẽ được xử lý và dựng thành mô hình 3D, giúp quan sát không gian lòng đất theo nhiều lớp - tương tự như chẩn đoán hình ảnh trong y tế - từ đó khoanh vùng chính xác hơn trước khi quyết định khai quật.
Tuy nhiên, ông Cường lưu ý rằng thiết bị địa vật lý không thể xác nhận ngay dị thường phát hiện được có phải hài cốt liệt sĩ hay không. Tín hiệu bất thường có thể đến từ rãnh mộ, nhưng cũng có thể là hố sụt, đường ống ngầm, cáp ngầm hoặc công trình cũ. Vì vậy, kết quả khảo sát chỉ là bước thu hẹp phạm vi để phục vụ các bước thám sát và khai quật tiếp theo.
Sáng 15/6, tổ công tác đã hoàn tất quét radar tại một khu vực theo kế hoạch, các khu vực còn lại đang tiếp tục triển khai. Nhóm chuyên gia đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ việc quét radar và đo ảnh điện trong vòng hai ngày đầu.
Hành trình dài để tìm lại dấu tích lịch sử
Ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, người nhiều năm đồng hành cùng cơ quan chức năng trong công tác tìm kiếm liệt sĩ, cho biết việc xác định được khu vực Công viên Lê Thị Riêng là kết quả của một hành trình dài. Nghĩa trang cũ đã giải tỏa, địa hình thay đổi qua nhiều thập kỷ khiến việc xác định vị trí thực địa gặp rất nhiều trở ngại. Chỉ nhờ kỹ thuật đối chiếu không ảnh cũ và mới, các dấu mốc tưởng đã mất mới dần được phục dựng trên bản đồ hiện tại.
"Có thể khẳng định đến giờ này, khu vực ở đây là khu vực của rãnh mộ trong bức ảnh đó. Câu chuyện tiếp theo là dùng các phương tiện radar địa chất để thăm dò, xác định chính xác v��� trí rãnh mộ trước khi khai quật", ông Thắng chia sẻ.
Về phía Bộ Tư lệnh TPHCM, đại diện đơn vị này cũng thừa nhận rằng sau gần 60 năm, hài cốt liệt sĩ có thể đã phân hủy mạnh và bị xáo trộn, khiến việc xác định chính xác vị trí thêm phần khó khăn. Dữ liệu khảo sát sẽ được đối chiếu kỹ lưỡng với tư liệu lịch sử trước khi triển khai các bước tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao Công viên Lê Thị Riêng được khảo sát tìm mộ liệt sĩ?
Khu vực này từng là nghĩa địa và bị nghi là nơi chôn cất tập thể các liệt sĩ, đồng bào hy sinh trong cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968. Nhóm nghiên cứu xác định điều này qua đối chiếu ảnh tư liệu, không ảnh cũ và thông tin nhân chứng.
Radar xuyên đất hoạt động như thế nào trong việc tìm mộ liệt sĩ?
Thiết bị phát sóng điện từ xuống lòng đất; khi gặp dị vật hoặc khu vực bất thường, sóng phản xạ trở lại và được ghi nhận. Dữ liệu sau đó được dựng thành mô hình 3D để khoanh vùng nghi vấn, nhưng không thể xác nhận ngay có phải hài cốt liệt sĩ hay không.
Có bao nhiêu khu vực được khảo sát tại Công viên Lê Thị Riêng?
Ba khu vực ký hiệu A, B, C với tổng diện tích hơn 2.500 m²: khu A khoảng 500 m², khu B khoảng 1.200 m² và khu C khoảng 800 m².
Đ���t khảo sát tại Công viên Lê Thị Riêng kéo dài bao lâu và do đơn vị nào chủ trì?
Đợt khảo sát diễn ra từ ngày 15 đến 18/6, do Bộ Tư lệnh TPHCM chủ trì, phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), Viện Thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật và Binh chủng Công binh.
Theo VietnamNet, Thanh Niên, Dân Trí, VnExpress, Tuổi Trẻ
