Những điểm chính
- Xã Nông Cống (Thanh Hóa) có hơn 100 cơ sở nhà đất công dôi dư sau sáp nhập, hiện còn 9 cơ sở chưa sắp xếp được, dự kiến đấu thầu cho thuê kinh doanh.
- Xã Quảng Ngọc (Thanh Hóa) còn gần 10 nhà đất công bỏ không, trong đó có công sở 2 tầng trị giá 5,6 tỉ đồng xây dở dang từ năm 2018, hiện cỏ dại mọc um tùm.
- Bí thư Đảng ủy xã Quảng Ngọc đề xuất điều chỉnh quy hoạch đất dôi dư thành khu dân cư rồi đấu giá quyền sử dụng đất vì không ai muốn thuê kinh doanh.
- TP Cần Thơ có 672 cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy, đã chuyển đổi công năng 110 trụ sở và cho thuê đất 190 cơ sở.
- Tỉnh Thanh Hóa đang giao Sở Tài chính rà soát hàng trăm công trình dôi dư sau khi Chính phủ trao quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phương án xử lý.
Bức tranh trái chiều sau sáp nhập hành chính
Quá trình sáp nhập đơn vị hành chính trên cả nước để lại hàng loạt trụ sở, công sở và nhà đất công không còn người sử dụng. Nghịch lý đang diễn ra: trong khi các địa phương ở vị trí trung tâm tự tin có thể cho thuê hoặc đấu thầu khai thác, thì nhiều xã vùng nông thôn, chiêm trũng lại loay hoay chưa tìm ra lối thoát.
Vùng trung tâm: Cho thuê kinh doanh là lối ra
Xã Nông Cống (Thanh Hóa) được thành lập từ ngày 1.7.2025, trên cơ sở sáp nhập các xã Vạn Thắng, Vạn Hòa, Minh Khôi, Minh Nghĩa, Vạn Thiện và thị trấn Nông Cống. Sau hợp nhất, địa phương này có hơn 100 cơ sở nhà đất công dôi dư phải sắp xếp. Đến nay đa phần đã được bố trí sử dụng, còn lại 9 cơ sở vẫn đang bỏ không.
Điển hình là trụ sở Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Nông Cống - tòa nhà 3 tầng còn khá mới, mặt tiền rộng, nằm ngay QL45. Cách đó vài trăm mét, trụ sở UBND thị trấn Nông Cống cũ và Trường mầm non thị trấn Nông Cống cũ cũng đang bỏ hoang nhiều năm, cỏ dại mọc um tùm, xuống cấp rõ rệt.
Ông Đỗ Văn Đức, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng xã Nông Cống, cho biết địa phương đã xây dựng phương án cụ thể: trụ sở UBND xã Minh Khôi cũ sẽ được bố trí làm nhà văn hóa thôn, vì quy mô thôn sau sáp nhập lớn hơn, cần không gian sinh hoạt cộng đồng rộng hơn. Với các công trình nằm sát mặt quốc lộ, phương án đấu thầu cho thuê kinh doanh đã được báo cáo lên UBND tỉnh Thanh Hóa.
"Các nhà đất trên địa bàn xã Nông Cống chúng tôi làm phương án cho thuê để kinh doanh chắc chắn sẽ cho thuê được, vì người dân có nhu cầu, vị trí các khu đất lại thuận tiện, nên nếu tới đây phương án đó được tỉnh đồng ý thì chúng tôi sẽ triển khai và nhanh chóng giải quyết được tình trạng dôi dư thôi", ông Đức khẳng định.
Vùng nông thôn: Hàng chục cơ sở bỏ hoang, không biết làm gì
Tình cảnh tại xã Quảng Ngọc (Thanh Hóa) - được thành lập từ việc sáp nhập các xã Quảng Hợp, Quảng Văn, Quảng Phúc và Quảng Ngọc - lại hoàn toàn khác. Sau hợp nhất, xã còn gần 10 nhà đất công bỏ không, tập trung chủ yếu trên địa bàn xã Quảng Phúc cũ, gồm:
- Trụ sở UBND xã Quảng Phúc cũ, diện tích hơn 2.500 m2
- Công sở 2 tầng xây dở dang từ năm 2018 (kinh phí 5,6 tỉ đồng), hoàn thành khoảng 90% rồi dừng thi công từ năm 2019, diện tích 3.150 m2
- Hội trường đa năng xã Quảng Phúc, diện tích 2.400 m2
- Trường tiểu học xã Quảng Phúc, diện tích 6.527 m2
- Trường THCS xã Quảng Phúc với diện tích hàng nghìn mét vuông
Tình trạng xuống cấp rất đáng lo: Trường THCS Quảng Phúc kính cửa vỡ rơi khắp hành lang, cây dại mọc kín sân trường. Khu công sở xây dở dang từng bị người dân đưa lợn vào chăn nuôi tạm.
Ông Lê Như Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Ngọc, thẳng thắn nhìn nhận: xã thuộc vùng chiêm trũng của huyện Quảng Xương cũ, thuần nông, giao thông kém thuận lợi, xa đô thị. Cho thuê kinh doanh thì không ai thuê, làm kho bãi không phù hợp, bố trí thiết chế văn hóa cũng không hợp lý.
"Từ xã cũ cho đến xã mới bây giờ cũng đã có nhiều phương án, giải pháp nhưng hầu hết đều không thể thực hiện được, vì xã nằm ở vùng chiêm trũng, không thuận lợi cho kinh doanh, buôn bán nên khó có người thuê. Có lẽ chỉ còn cách điều chỉnh quy hoạch các vị trí dôi dư đó thành khu dân cư, đấu giá quyền sử dụng đất thì may ra giải quyết được", ông Tuấn cho hay.
Những khó khăn này đã được chính quyền xã Quảng Ngọc báo cáo, kiến nghị với đoàn thanh tra của tỉnh Thanh Hóa và của Chính phủ đang tiến hành thanh tra về công tác sắp xếp nhà đất công dôi dư.
Cần Thơ: 672 cơ sở dôi dư, ưu tiên chuyển đổi công năng
Tại TP Cần Thơ, bài toán xử lý tài sản công dôi dư được triển khai theo hướng có kế hoạch hơn. UBND thành phố vừa báo cáo tiến độ xử lý 672 cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy hành chính. Theo đó:
- 56 trụ sở được bố trí sử dụng tạm thời cho cơ quan, tổ chức hoặc phục vụ thiết chế văn hóa, thể thao
- 61 trụ sở được giao, điều chuyển cho cơ quan, đơn vị quản lý sử dụng
- 110 trụ sở được chuyển đổi công năng
- 190 cơ sở được giao đất hoặc cho thuê đất
Phương án ưu tiên của Cần Thơ là chuyển đổi công năng các cơ sở dôi dư sang phục vụ y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và các mục đích công cộng. Phần còn lại sau khi đã bố trí cho mục đích công cộng sẽ được giao cho đơn vị có chức năng khai thác hoặc xử lý phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tránh thất thoát lãng phí tài sản nhà nước.
Tuy vậy, UBND TP Cần Thơ cũng thừa nhận vẫn còn nhiều vướng mắc: một số trụ sở hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, hiện trạng sử dụng đất thay đổi qua nhiều thời kỳ, một số công trình đã xuống cấp khó khai thác.
Tỉnh Thanh Hóa đang rà soát toàn diện
Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa vẫn còn hàng trăm công trình, nhà đất công dôi dư trong tình trạng bỏ không. Sau khi Chính phủ có nghị quyết giao quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phương án xử lý nhà đất công dôi dư, UBND tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị và địa phương liên quan rà soát, xây dựng phương án để xem xét, quyết định hướng sử dụng phù hợp.
Thực tế cho thấy không có một công thức chung nào cho bài toán xử lý tài sản công dôi dư. Mỗi địa phương cần có phương án riêng, phù hợp với vị trí, điều kiện thực tế và nhu cầu của cộng đồng - tránh tình trạng tài sản nhà nước tiếp tục xuống cấp, lãng phí.
Câu hỏi thường gặp
Sau sáp nhập xã, các trụ sở dôi dư được xử lý như thế nào?
Tùy địa phương: vùng trung tâm thuận lợi thường cho thuê kinh doanh hoặc đấu thầu khai thác; vùng nông thôn hẻo lánh có thể chuyển thành nhà văn hóa thôn hoặc điều chỉnh quy hoạch thành khu dân cư để đấu giá quyền sử dụng đất.
Cần Thơ có bao nhiêu trụ sở dôi dư sau sắp xếp bộ máy hành chính?
TP Cần Thơ có tổng cộng 672 cơ sở nhà đất dôi dư, trong đó đã chuyển đổi công năng 110 trụ sở, cho thuê đất 190 cơ sở và điều chuyển 61 trụ sở cho cơ quan đơn vị quản lý sử dụng.
Tại sao nhiều trụ sở dôi dư ở vùng nông thôn khó xử lý?
Theo Bí thư Đảng ủy xã Quảng Ngọc (Thanh Hóa), các xã vùng chiêm trũng, thuần nông, giao thông kém thuận lợi thì cho thuê kinh doanh cũng không ai thuê, làm kho bãi không phù hợp, bố trí thiết chế văn hóa cũng không hợp lý.
Tỉnh Thanh Hóa xử lý nhà đất công dôi dư theo cơ chế nào?
Sau khi Chính phủ có nghị quyết giao quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phương án xử lý, UBND tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Tài chính phối hợp các đơn vị địa phương rà soát và xây dựng phương án cụ thể.
Theo Thanh Niên, Tuổi Trẻ
