Bộ Quốc phòng đề xuất siết chặt nghĩa vụ quân sự 2025

Bộ Quốc phòng vừa gửi Bộ Tư pháp dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Trong đó, nhiều nội dung liên quan đến Luật Nghĩa vụ quân sự được đề xuất chỉnh sửa đáng chú ý, từ định nghĩa hành vi trốn tránh nhập ngũ đến tiêu chuẩn tuyển chọn về hình xăm và thị lực.

Làm rõ hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự

Dự thảo bổ sung định nghĩa cụ thể về "trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự", theo đó đây là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe; quyết định gọi khám sức khỏe; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên và sẵn sàng chiến đấu.

Bên cạnh đó, các hành vi bị nghiêm cấm cũng được mở rộng. Luật hiện hành chỉ cấm gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, còn dự thảo mới bổ sung cấm gian dối ngay từ khâu đăng ký và sơ tuyển nghĩa vụ quân sự.

Chế độ cho công dân tham gia đăng ký, khám tuyển

Dự thảo quy định công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký, sơ tuyển hoặc khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự được trả nguyên lương, tiền tàu xe và các khoản phụ cấp hiện hưởng. Ngoài ra, trong thời gian đến đăng ký, khám tuyển, công dân còn được bảo đảm chế độ ăn, ở và tiền đi lại.

Đề xuất xử lý hình sự hành vi trốn tránh nhập ngũ

Song song với việc sửa Luật Nghĩa vụ quân sự, Bộ Công an cũng đang xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, trong đó đề xuất điều chỉnh tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự (Điều 332).

Theo dự thảo, người không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe, quyết định gọi nhập ngũ hoặc quyết định gọi tập trung huấn luyện, đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về tội này mà còn vi phạm, sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Trường hợp tự gây thương tích để trốn tránh, phạm tội trong thời chiến hoặc lôi kéo người khác cùng vi phạm, mức phạt tù có thể lên đến 5 năm.

Quy định rõ về hình xăm và tật khúc xạ trong tuyển quân

Trước kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Bình về tiêu chuẩn tuyển quân đối với công dân có hình xăm và mắc tật khúc xạ nhẹ, Bộ Quốc phòng đã có phản hồi chính thức.

Về hình xăm, Thông tư số 97 ngày 29/8/2025 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định không tuyển chọn các trường hợp có hình xăm, chữ xăm mang nội dung chống đối chế độ, chia rẽ dân tộc, kỳ quái, kích động bạo lực; hình xăm ở vị trí lộ diện như mặt, đầu, cổ, từ 1/2 cánh tay trên trở xuống, từ 1/3 dưới đùi trở xuống; hoặc hình xăm chiếm diện tích từ 1/2 lưng, ngực, bụng trở lên.

Bộ Quốc phòng thừa nhận thực tế có một số công dân cố tình xăm hình sau khi biết mình đủ tiêu chuẩn gọi nhập ngũ nhằm trốn tránh nghĩa vụ. Hằng năm, Bộ đã có hướng dẫn cụ thể để hạn chế tình trạng này.

Về thị lực, Thông tư số 68 ngày 3/7/2025 quy định không gọi nhập ngũ công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1,5 diop hoặc viễn thị ở các mức độ. Một số đơn vị đặc thù như lực lượng tiêu binh, nghi lễ, vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp có tiêu chuẩn tuyển chọn riêng.

Các nội dung sửa đổi quan trọng khác

Ngoài Luật Nghĩa vụ quân sự, dự thảo còn đề xuất một số thay đổi đáng chú ý:

• Bổ sung quy định hạn tuổi cao nhất của sĩ quan dự bị: Cấp úy 53 tuổi, thiếu tá 55 tuổi, trung tá 57 tuổi, thượng tá 59 tuổi, đại tá 61 tuổi, cấp tướng 63 tuổi.
• Sửa đổi quy định về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, xác định đây là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh TP.HCM hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh.
• Sửa đổi quy định liên quan đến điều kiện kinh doanh tàu bay không người lái và phương tiện bay khác.

Bộ Quốc phòng đề xuất trình Quốc hội xem xét, thông qua dự luật tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất vào tháng 8/2025 theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Dân Trí