Xét tuyển tổng hợp 2026: Cách đối sánh điểm chuẩn khi nhiều trường đổi phương thức

Năm 2026, hàng loạt trường đại học chuyển sang phương thức xét tuyển tổng hợp, đặt ra thách thức lớn cho thí sinh và phụ huynh khi không còn thể đơn giản lấy điểm thi năm nay để so với điểm chuẩn năm ngoái. Ba chuyên gia tuyển sinh hàng đầu đã chỉ ra những cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh mới.

Không còn căn cứ so sánh điểm theo cách cũ

TS Phạm Tấn Hạ - Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết năm 2026, toàn bộ các trường thành viên của Đại học Quốc gia TP.HCM đều chuyển sang áp dụng xét tuyển tổng hợp, trong khi năm trước chỉ riêng Trường đại học Bách khoa thực hiện phương thức này. Sự thay đổi diện rộng này khiến nhiều thí sinh và phụ huynh lo lắng vì không còn cơ sở quen thuộc để đối chiếu.

Tuy nhiên, TS Hạ nhấn mạnh thí sinh không nên quá lo lắng. Ông cho rằng: "Dù thay đổi phương thức nào đi chăng nữa thì những bạn có điểm số cao vẫn nhiều cơ hội trúng tuyển. Nguyên tắc xét tuyển của tất cả các trường đều là lấy điểm từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu."

Bước đầu tiên TS Hạ khuyến nghị là đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, đặc biệt chú ý phần phương thức xét tuyển và công thức tính điểm. Tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, điểm xét tuyển được tính từ ba thành phần gồm điểm thi đánh giá năng lực, điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT theo trọng số quy định, cộng thêm điểm ưu tiên nếu có. Trong trường hợp thí sinh không có đủ ba loại điểm, trường vẫn có công thức tính linh hoạt như kết hợp điểm thi tốt nghiệp với học bạ, hoặc điểm đánh giá năng lực với học bạ.

Về cách đối sánh, ông Hạ gợi ý thí sinh tham khảo phổ điểm các tổ hợp xét tuyển năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, đối chiếu với phổ điểm năm trước để nhận diện xu hướng biến động. Ví dụ điển hình được ông đưa ra là tổ hợp C00: số thí sinh đạt từ 27 điểm trở lên năm nay chỉ bằng khoảng 6% so với năm ngoái, cho thấy điểm chuẩn các ngành dùng tổ hợp này có thể giảm đáng kể.

"Điểm chuẩn tăng hay giảm mấy điểm" gần như không còn ý nghĩa

ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết năm nay trường áp dụng duy nhất phương thức xét tuyển tổng hợp theo thang điểm 100, tổng hợp từ ba thành phần: điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ ba năm THPT, cùng điểm thưởng chứng chỉ tiếng Anh và điểm ưu tiên.

Ông Tiến chỉ ra hai lưu ý quan trọng mà thí sinh cần nắm rõ:

• Thứ nhất, điểm chuẩn năm 2026 được công bố trên thang điểm 100, không thể so sánh trực tiếp với điểm chuẩn thang 30 của kỳ thi tốt nghiệp THPT hay thang 1.200 của kỳ thi đánh giá năng lực như năm 2025. Theo ông: "Việc nói điểm chuẩn tăng hay giảm mấy điểm so với năm ngoái gần như không còn ý nghĩa."
• Thứ hai, vì điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ là một phần trong tổng điểm xét tuyển, biến động phổ điểm sẽ không tác động trực tiếp và mạnh đến điểm chuẩn như những năm trước. Với thí sinh có tham gia thi đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp chỉ chiếm khoảng 35% tổng điểm, nên ảnh hưởng từ phổ điểm là tương đối hạn chế.

Ông Tiến cũng lưu ý nhóm thí sinh có thế mạnh môn toán sẽ có lợi thế rõ ràng, trong khi các tổ hợp thiên về môn xã hội hoặc có môn giáo dục kinh tế và pháp luật sẽ gặp bất lợi hơn. Thay vì cố đoán điểm chuẩn tăng giảm, ông khuyến nghị thí sinh tận dụng đồng thời cả ba nguồn điểm gồm đánh giá năng lực, thi tốt nghiệp và học bạ, đồng thời bổ sung chứng chỉ tiếng Anh nếu có để tối ưu cơ hội.

Hai cách tự đối sánh cơ hội trúng tuyển

TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - cho biết trường cũng chuyển sang xét tuyển tổng hợp trong năm nay và hướng dẫn thí sinh hai cách đối sánh thực tế.

• Cách 1 - Dựa vào trọng số từng thành phần: Nếu điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực chiếm tỉ trọng lớn trong công thức, thí sinh có thể tham khảo điểm chuẩn của hai phương thức này ở năm trước làm mốc tham chiếu. TS Nhân lưu ý ngoại trừ tổ hợp B00, phổ điểm các tổ hợp còn lại năm nay đều giảm.
• Cách 2 - Đối chiếu theo bách phân vị: Dựa vào dữ liệu bách phân vị do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Ví dụ, nếu năm ngoái mức 24 điểm tương ứng với một bách phân vị nhất định, thí sinh năm nay chỉ cần đạt mức điểm tương ứng đúng bách phân vị đó, có thể chỉ còn khoảng 22 điểm.

TS Nhân cũng khuyến cáo thí sinh không nên dùng điểm học bạ để đối sánh vì thành phần này thường chỉ chiếm tỉ trọng khá thấp trong công thức xét tuyển tổng hợp, nên không phản ánh đúng cơ hội thực tế.

Theo Tuổi Trẻ