Những điểm chính
- Nắng nóng kéo dài và biểu giá bậc thang lũy tiến là hai nguyên nhân chính khiến hóa đơn điện sinh hoạt tăng mạnh, đặc biệt khi tiêu thụ vượt lên bậc 4, bậc 5.
- Bộ Công Thương vừa gộp khung giờ cao điểm trưa và tối thành một khung cao điểm tối, nhưng hiện chỉ áp dụng cho hộ sản xuất, kinh doanh, chưa áp dụng cho hộ sinh hoạt.
- Đề xuất tính giá điện theo giờ cho hộ gia đình có trong dự thảo Luật Điện lực, song chưa thể áp dụng ngay do cần thay thế toàn bộ hệ thống công tơ và hạ tầng kỹ thuật đi kèm.
- Phó cục trưởng Cục Điện lực Bùi Quốc Hùng khuyến khích người dân dùng điện ngoài giờ cao điểm và hạn chế tiêu thụ ở bậc thang cao để giảm chi phí.
Tại họp báo thường kỳ quý 2 của Bộ Công Thương, ông Bùi Quốc Hùng - Phó cục trưởng Cục Điện lực - đã lý giải nguyên nhân khiến hóa đơn tiền điện của nhiều hộ gia đình tăng vọt thời gian gần đây, đồng thời đưa ra khuyến nghị thiết thực để người dân giảm bớt gánh nặng chi phí.
Nắng nóng đẩy hóa đơn tiền điện lên cao
Theo ông Bùi Quốc Hùng, một trong những nguyên nhân chính khiến tiền điện tăng mạnh trong thời gian qua là đợt nắng nóng kéo dài, làm nhu cầu sử dụng điện của các hộ dân leo thang đáng kể. Đặc biệt, điều hòa nhiệt độ - thiết bị tiêu thụ điện năng lớn - được sử dụng liên tục hơn trong những ngày nắng gắt, kéo theo lượng điện tiêu thụ tăng cao.
Với cơ chế biểu giá bậc thang lũy tiến đang áp dụng cho hộ sinh hoạt, mức giá điện sẽ tăng dần theo từng bậc sử dụng. Khi lượng điện tiêu thụ vượt ngưỡng, người dùng bị tính vào bậc 4, bậc 5 trở lên với đơn giá cao hơn hẳn, khiến tổng hóa đơn tăng theo cấp số nhân chứ không chỉ tăng tuyến tính.
Trước thực trạng này, ông Hùng khuyến khích người dân chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện, ưu tiên dùng điện vào các khung giờ thấp điểm và tránh để mức tiêu thụ rơi vào các bậc thang cao vốn có đơn giá đắt đỏ.
Khung giờ cao điểm đã thay đổi, nhưng chưa áp dụng cho hộ gia đình
Về quy định khung giờ cao điểm và thấp điểm, Bộ Công Thương vừa ban hành điều chỉnh đáng chú ý. Trước đây, giờ cao điểm được xác định theo hai khung: cao điểm trưa và cao điểm tối. Tuy nhiên, sự tham gia ngày càng nhiều của năng lượng tái tạo vào hệ thống điện quốc gia đã "san phẳng" áp lực tiêu thụ vào buổi trưa, khiến nhu cầu điện chủ yếu dồn vào cao điểm tối.
Phản ánh thực tế đó, Bộ Công Thương đã gộp hai khung cao điểm trưa và tối lại thành một khung cao điểm tối duy nhất. Tuy nhiên, ông Hùng lưu ý quy định này hiện chỉ áp dụng cho các hộ sản xuất và kinh doanh, chưa mở rộng đến hộ tiêu dùng sinh hoạt.
Tính giá điện theo giờ cho hộ gia đình: còn cần đủ điều kiện
Liên quan đến đề xuất nghiên cứu áp dụng cơ chế tính giá điện theo giờ đối với hộ gia đình - nội dung được đưa vào dự thảo Luật Điện lực - ông Hùng cho biết xuất phát điểm của đề xuất này là công suất tiêu thụ điện sinh hoạt hiện đang ở mức tương đối cao, với nhiều hộ gia đình sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn. Cơ chế giá điện theo giờ được kỳ vọng sẽ giúp phân tán nhu cầu điện, giảm áp lực lên hệ thống điện trong các khung giờ cao điểm.
Tuy vậy, để triển khai được, ông Hùng nhấn mạnh cần đáp ứng nhiều điều kiện hạ tầng quan trọng. Hệ thống công tơ hiện tại được thiết kế để tính theo biểu giá lũy tiến, nên nếu chuyển sang tính theo giờ thì bắt buộc phải thay thế toàn bộ bằng công tơ đo theo thời gian. Ngoài ra, hệ thống đường truyền và điều kiện kỹ thuật cũng phải đảm bảo đáp ứng được yêu cầu vận hành.
"Việc này phải đánh giá kỹ ảnh hưởng, tác động toàn xã hội, khách hàng sử dụng điện để xác định thời điểm. Hiện luật mới đề xuất cơ chế chính sách nên còn phải tính toán, cân đối các yếu tố về khách hàng và điều kiện hạ tầng mới đưa vào áp dụng cho phù hợp" - ông Hùng phát biểu.
Ông Hùng cũng thừa nhận chính sách thay đổi khung giờ cao điểm - thấp điểm vừa ban hành sẽ có nhóm khách hàng được hưởng lợi, nhưng cũng có nhóm chịu ảnh hưởng nhất định. Dù vậy, đây là bước đi cần thiết nhằm khuyến khích người tiêu dùng dần dịch chuyển thói quen dùng điện sang khung giờ thấp điểm, góp phần bình ổn hệ thống điện quốc gia.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao tiền điện tháng này tăng đột biến?
Theo Bộ Công Thương, hóa đơn điện tăng do nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu dùng điện tăng, đặc biệt điều hòa nhiệt độ, khiến mức tiêu thụ chuyển lên bậc thang cao hơn trong biểu giá lũy tiến, dẫn đến đơn giá tính tăng theo.
Làm thế nào để giảm tiền điện trong mùa nắng nóng?
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân sử dụng điện tránh khung giờ cao điểm và hạn chế tiêu thụ nhiều để không rơi vào bậc thang cao với đơn giá đắt hơn.
Giá điện theo giờ cho hộ gia đình có được áp dụng sớm không?
Chưa. Đề xuất này mới ở giai đoạn nghiên cứu trong dự thảo Luật Điện lực. Việc triển khai cần thay thế toàn bộ hệ thống công tơ và đánh giá tác động toàn xã hội trước khi áp dụng.
Khung giờ cao điểm điện hiện nay thay đổi như thế nào?
Bộ Công Thương đã gộp hai khung cao điểm trưa và tối thành một khung cao điểm tối, do năng lượng tái tạo đã san phẳng nhu cầu điện buổi trưa. Tuy nhiên, thay đổi này hiện chỉ áp dụng cho hộ sản xuất, kinh doanh.



