Những điểm chính
- TP.HCM có 17 khu chế xuất và công nghiệp với tổng diện tích 3.733 ha, tỉ lệ lấp đầy khoảng 80%, thu hút 5.300 dự án và gần 80 tỉ đô la vốn đầu tư, tạo việc làm cho 920.000 lao động.
- HEPZA xác định chuyển đổi toàn bộ 17 khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình thông minh, sinh thái, ứng dụng AI, IoT và Big Data.
- TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% năm 2026 trong bối cảnh quy mô nền kinh tế đã vượt 3 triệu tỉ đồng.
- Quy hoạch đến năm 2050 dự kiến có 105 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 49.000 ha, tập trung vào công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn.
- Các dự án hạ tầng chiến lược gồm vành đai 3, metro số 2, cảng quốc tế Cần Giờ và Khu thương mại tự do (FTZ) được xác định là động lực tăng trưởng mới.
Tại Diễn đàn "Công nghiệp 4.0 & Chuỗi cung ứng thông minh - động lực mới cho TP.HCM" do tạp chí Diễn Đàn Doanh Nghiệp tổ chức ngày 17-6, nhiều chuyên gia và lãnh đạo sở ngành đã chỉ ra rằng với quy mô nền kinh tế đã vượt mốc 3 triệu tỉ đồng, TP.HCM không thể chỉ tiếp tục mở rộng theo chiều rộng mà buộc phải tái cấu trúc toàn diện mô hình tăng trưởng.
17 khu công nghiệp sắp trải qua "đại tu" toàn diện
Ông Nguyễn Trung Tín - Phó trưởng Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) - khẳng định hệ thống khu công nghiệp hiện hành đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi không thể trì hoãn. Thành phố hiện sở hữu 17 khu đã được thành lập với tổng diện tích 3.733 ha, trong khi lộ trình tái cấu trúc bao phủ diện tích lên tới hơn 3.800 ha. Các khu này đạt tỉ lệ lấp đầy khoảng 80%, là nền tảng kinh tế với 5.300 dự án đầu tư, tổng vốn gần 80 tỉ đô la Mỹ và tạo việc làm cho 920.000 lao động.
"Việc duy trì mô hình cũ là không khả thi. Để hình thành các khu công nghiệp thông minh, thành phố phải coi việc ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa là nền tảng quan trọng", ông Tín nhấn mạnh.
Mục tiêu chuyển đổi hướng đến khu công nghiệp sinh thái, thông minh và đa chức năng - nơi năng suất được nâng cao, chuỗi cung ứng được tối ưu hóa và doanh nghiệp có khả năng thích ứng nhanh trước biến động thị trường. Ông Tín cũng đề xuất tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI nhằm nâng tỉ lệ nội địa hóa, giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bài toán tăng trưởng 10% đòi hỏi đổi mới mô hình
Ông Nguyễn Thành Trung - Phó giám đốc Sở Tài chính TP.HCM - phân tích mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026 đặt ra yêu cầu kép: vừa duy trì quy mô nền kinh tế hơn 3 triệu tỉ đồng, vừa phải tái cấu trúc toàn diện dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Để hiện thực hóa điều này, TP.HCM xác định triển khai đồng bộ hai nhóm động lực. Nhóm truyền thống gồm cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất. Nhóm động lực mới xoay quanh các dự án hạ tầng chiến lược như đường vành đai 3, metro số 2, cảng quốc tế Cần Giờ, cùng hệ thống logistics liên vùng.
Bên cạnh đó, "việc định hình các không gian kinh tế đột phá như Trung tâm tài chính quốc tế Thủ Thiêm hay Khu thương mại tự do (FTZ) sẽ góp phần tái định vị vai trò của TP.HCM trong chuỗi giá trị khu vực", ông Trung nói.
Khu công nghiệp không còn chỉ là nơi đặt nhà máy
Ông Hoàng Quang Phòng - Phó chủ tịch VCCI - cho rằng quy hoạch đến năm 2050 với 105 khu công nghiệp và tổng diện tích hơn 49.000 ha sẽ mở ra cơ hội để TP.HCM định hình lại cấu trúc ngành. Trọng tâm phát triển chuyển hẳn sang công nghệ cao, hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng lớn hơn, thay vì tiếp tục mở rộng sản xuất theo chiều rộng.
Ông Mickaël Driol - CEO Mekong Partners - nhận định thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng với tốc độ chưa từng có. Các tập đoàn quốc tế ngày càng ưu tiên những địa điểm có khả năng quản trị rủi ro, phục hồi nhanh và cung cấp dữ liệu vận hành minh bạch - thay vì chỉ tìm nơi có chi phí thấp. "Khu công nghiệp không còn chỉ là nơi đặt nhà máy mà đang dần trở thành nền tảng điều phối sản xuất", ông Driol nói.
Ông Trần Ngọc Liêm - Giám đốc VCCI-HCM - nhìn thấy cơ hội lớn từ mô hình "cộng sinh công nghiệp số", nơi dữ liệu lớn và mạng lưới IoT cho phép các nhà máy kết nối với nhau thay vì vận hành độc lập. "Điều này mở ra khả năng chuyển đổi từ khu công nghiệp truyền thống sang khu công nghiệp sinh thái, được đo lường hiệu quả và có khả năng tái tạo giá trị trong nội bộ hệ sinh thái", ông Liêm nhấn mạnh.
Điểm nghẽn logistics cần được tháo gỡ
Một trong những trở ngại được nhắc đến nhiều tại diễn đàn là hạ tầng giao thông kết nối giữa các khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không và trung tâm logistics còn thiếu đồng bộ, gây quá tải cục bộ và đẩy chi phí logistics lên cao. Giải pháp được đề xuất là tổ chức lại không gian logistics theo mô hình phân cấp gồm ba lớp: logistics quốc tế và cấp vùng, logistics trung chuyển - phân phối, và logistics đô thị. Trọng tâm là đẩy nhanh đưa vào hoạt động các khu chức năng thuộc khu thương mại tự do TP.HCM gắn với cảng biển tại khu vực Cái Mép Hạ.
Câu hỏi thường gặp
TP.HCM có bao nhiêu khu công nghiệp và quy mô ra sao?
TP.HCM hiện có 17 khu chế xuất và công nghiệp với tổng diện tích 3.733 ha, tỉ lệ lấp đầy khoảng 80%, với 5.300 dự án đầu tư, tổng vốn gần 80 tỉ đô la Mỹ và 920.000 lao động.
TP.HCM tái cấu trúc khu công nghiệp theo hướng nào?
Theo HEPZA, các khu công nghiệp sẽ chuyển sang mô hình thông minh, sinh thái, đa chức năng - ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và FDI.
Mục tiêu tăng trưởng kinh tế của TP.HCM năm 2026 là bao nhiêu?
TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026, trong bối c���nh quy mô nền kinh tế đã vượt mốc 3 triệu tỉ đồng.
Quy hoạch khu công nghiệp TP.HCM đến năm 2050 như thế nào?
Quy hoạch đến năm 2050 dự kiến có 105 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 49.000 ha, tập trung vào công nghệ cao và ngành có hàm lượng tri thức, giá trị gia tăng lớn hơn.
