Những điểm chính
- Xã Nông Cống (Thanh Hóa) có hơn 100 cơ sở nhà đất công dôi dư sau khi sáp nhập 6 đơn vị từ ngày 1.7.2025, hiện còn 9 cơ sở chưa sắp xếp được.
- Khu công sở 2 tầng xã Quảng Phúc cũ trị giá 5,6 tỉ đồng xây từ năm 2018, đến năm 2019 hoàn thành 90% thì bỏ dở do sáp nhập, đến nay vẫn không sử dụng.
- Xã Quảng Ngọc còn dôi dư gần 10 cơ sở nhà đất công, trong đó trường học và trụ sở hành chính với tổng diện tích hàng chục nghìn m2 đang bỏ hoang xuống cấp.
- Các xã ở vùng chiêm trũng, thuần nông như Quảng Ngọc không thể cho thuê kinh doanh, phương án khả thi duy nhất được đề xuất là điều chỉnh quy hoạch thành khu dân cư và đấu giá quyền sử dụng đất.
- UBND tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Tài chính rà soát toàn bộ nhà đất công dôi dư sau khi Chính phủ trao quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phương án xử lý.
Hàng trăm công trình bỏ hoang sau sáp nhập
Từ ngày 1.7.2025, hàng loạt đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa chính thức sáp nhập, tạo ra làn sóng nhà đất công dôi dư chưa có tiền lệ. Riêng tỉnh này vẫn còn hàng trăm công trình, trụ sở cũ đang bỏ không, xuống cấp mà chưa tìm được hướng xử lý phù hợp. Đáng chú ý, bài toán này có lời giải hay không lại phụ thuộc rất lớn vào vị trí địa lý của từng địa phương - chứ không phải do thiếu ý chí hay quyết tâm.
Khu trung tâm: Tự tin có thể giải quyết nhanh
Xã Nông Cống (Thanh Hóa) hình thành từ việc sáp nhập 6 đơn vị gồm các xã Vạn Thắng, Vạn Hòa, Minh Khôi, Minh Nghĩa, Vạn Thiện và thị trấn Nông Cống. Sau hợp nhất, địa phương này tiếp nhận hơn 100 cơ sở nhà đất công thuộc diện dôi dư. Đến nay, đa phần đã được bố trí sử dụng, chỉ còn 9 cơ sở chưa sắp xếp được.
Trong số đó, nổi bật nhất là trụ sở Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Nông Cống - tòa nhà 3 tầng còn khá mới, nằm ngay mặt tiền quốc lộ 45 - hiện đang bỏ không sau khi hệ thống ngân hàng tái cơ cấu và bàn giao về địa phương. Cách đó vài trăm mét là trụ sở UBND thị trấn Nông Cống cũ và Trường mầm non thị trấn Nông Cống cũ, cũng trong tình trạng bỏ hoang nhiều năm, cỏ dại mọc um tùm.
Ông Đỗ Văn Đức, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng xã Nông Cống, cho biết địa phương đã lên phương án cụ thể: các trụ sở UBND xã cũ như Minh Khôi sẽ chuyển thành nhà văn hóa thôn - vì địa bàn thôn sau sáp nhập mở rộng hơn, dân số đông hơn, cần không gian sinh hoạt cộng đồng lớn hơn. Riêng các công trình nằm ở vị trí thuận lợi, giáp quốc lộ, phương án xã đã báo cáo UBND tỉnh Thanh Hóa là tổ chức đấu thầu cho thuê kinh doanh.
"Các nhà đất trên địa bàn xã Nông Cống chúng tôi làm phương án cho thuê để kinh doanh chắc chắn sẽ cho thuê được, vì người dân có nhu cầu, vị trí các khu đất lại thuận tiện, nên nếu tới đây phương án đó được tỉnh đồng ý thì chúng tôi sẽ triển khai và nhanh chóng giải quyết được tình trạng dôi dư thôi", ông Đức khẳng định.
Vùng nông thôn: Loay hoay chưa tìm ra lối thoát
Trái ngược hoàn toàn với bức tranh lạc quan ở khu trung tâm, các xã thuộc vùng nông thôn, chiêm trũng đang đứng trước bài toán không có đáp án rõ ràng.
Xã Quảng Ngọc (Thanh Hóa) được thành lập từ việc hợp nhất 4 xã: Quảng Hợp, Quảng Văn, Quảng Phúc và Quảng Ngọc. Sau sáp nhập, địa phương còn tồn đọng gần 10 cơ sở nhà đất công bỏ không, tập trung chủ yếu trên địa bàn xã Quảng Phúc cũ, bao gồm:
- Trụ sở UBND xã Quảng Phúc cũ, diện tích hơn 2.500 m2
- Trụ sở UBND xã Quảng Phúc xây dở dang từ năm 2019, diện tích 3.150 m2
- Hội trường đa năng xã Quảng Phúc, diện tích 2.400 m2
- Trường tiểu học xã Quảng Phúc, diện tích 6.527 m2
- Trường THCS xã Quảng Phúc với diện tích hàng ngàn mét vuông
Đáng chú ý, khu công sở 2 tầng của xã Quảng Phúc cũ được đầu tư 5,6 tỉ đồng từ năm 2018, đến năm 2019 hoàn thành khoảng 90% thì dừng lại vì chính xã này bắt đầu sáp nhập. Từ đó đến nay, công trình bỏ dở, cỏ dại phủ khắp, thậm chí từng bị người dân dùng làm nơi chăn nuôi lợn. Trường THCS Quảng Phúc cũng trong cảnh tương tự - kính cửa vỡ vụn khắp hành lang, cây dại mọc tràn khuôn viên, nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng dù công trình còn khá mới.
Ông Lê Như Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Ngọc, thừa nhận đây là bài toán chưa có lời giải. Xã nằm ở vùng chiêm trũng của huyện Quảng Xương cũ, kinh tế thuần nông, giao thông không thuận lợi, xa trung tâm đô thị - những yếu tố này khiến mọi phương án đều khó khả thi.
"Từ xã cũ cho đến xã mới bây giờ cũng đã có nhiều phương án, giải pháp nhưng hầu hết đều không thể thực hiện được, vì xã nằm ở vùng chiêm trũng, không thuận lợi cho kinh doanh, buôn bán nên khó có người thuê. Có lẽ chỉ còn cách điều chỉnh quy hoạch các vị trí dôi dư đó thành khu dân cư, đấu giá quyền sử dụng đất thì may ra giải quyết được", ông Tuấn nêu.
Theo ông Tuấn, những khó khăn này đã được báo cáo lên đoàn thanh tra của tỉnh Thanh Hóa và đoàn thanh tra của Chính phủ đang thực hiện công tác kiểm tra về sắp xếp nhà đất công dôi dư.
Tỉnh giao Sở Tài chính rà soát toàn bộ
Trước thực trạng hàng trăm công trình nhà đất công tiếp tục bỏ không trên toàn tỉnh, sau khi Chính phủ ban hành nghị quyết trao quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phương án xử lý nhà đất dôi dư, UBND tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị và địa phương liên quan tiến hành rà soát, lập phương án cụ thể để trình phê duyệt.
Bài toán nhà đất công dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính không chỉ là câu chuyện quản lý tài sản - đây còn là áp lực về nguồn lực, về lãng phí ngân sách và cả trách nhiệm trước người dân khi hàng loạt công trình trị giá hàng tỉ đồng đang dần mục nát vì thiếu hướng xử lý phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Sau sáp nhập xã, nhà đất công dôi dư được xử lý như thế nào?
Tùy vị trí địa lý. Các xã ở trung tâm, giáp quốc lộ có thể đấu thầu cho thuê kinh doanh. Các xã vùng nông thôn, chiêm trũng không có người thuê, phương án được đề xuất là điều chỉnh quy hoạch thành khu dân cư và đấu giá quyền sử dụng đất.
Thanh Hóa còn bao nhiêu công trình nhà đất công dôi dư sau sáp nhập?
Theo ghi nhận, toàn tỉnh Thanh Hóa vẫn còn hàng trăm công trình, nhà đất công dôi dư đang trong tình trạng bỏ không sau các đợt sáp nhập đơn vị hành chính.
Ai có thẩm quyền quyết định phương án xử lý nhà đất công dôi dư ở cấp tỉnh?
Chính phủ đã ban hành nghị quyết trao quyền cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phương án xử lý nhà đất công dôi dư. Tại Thanh Hóa, UBND tỉnh giao Sở Tài chính phối hợp các đơn vị rà soát và xây dựng phương án.
Trụ sở và trường học bỏ hoang sau sáp nhập xã ở Thanh Hóa hiện ra sao?
Nhiều công trình xuống cấp nghiêm trọng: kính cửa trường học vỡ, cỏ dại mọc tràn, một số bị người dân dùng chăn nuôi gia súc. Công sở xã Quảng Phúc cũ trị giá 5,6 tỉ đồng bỏ dở từ năm 2019 đến nay vẫn chưa được xử lý.
Theo Thanh Niên
