Những điểm chính
- Ít nhất 39 học sinh và 6 giáo viên bị bắt cóc tại bang Oyo, Nigeria đã được giải cứu an toàn sau 56 ngày giam cầm, theo xác nhận của Phủ Tổng thống ngày 10/7.
- Vụ tấn công ngày 15/5/2026 nhắm vào ba trường học ở huyện Oriire, do nhóm Boko Haram thực hiện; một giáo viên đã bị sát hại ngay sau khi bị bắt cóc.
- 8 tên bắt cóc bị bắt giữ, một số tên khác bị tiêu diệt; chính phủ Nigeria khẳng định không trả tiền chuộc và không có nhượng bộ nào được thực hiện.
- Tổng thống Bola Tinubu cam kết truy tố những kẻ gây án và đòi công lý cho gia đình người giáo viên bị sát hại.
- Vụ việc làm dấy lên lo ngại làn sóng bắt cóc đang lan sang miền Tây Nam Nigeria - vùng vốn ít xảy ra loại tội phạm này hơn miền Bắc.
Toàn bộ con tin được giải cứu sau gần 2 tháng
Ngày 10/7, người phát ngôn Phủ Tổng thống Nigeria Bayo Onanuga xác nhận lực lượng an ninh đã giải cứu thành công toàn bộ học sinh và giáo viên bị bắt cóc tại bang Oyo, miền Tây Nam Nigeria. Các con tin được trả tự do sau đúng 56 ngày bị giam cầm kể từ vụ tấn công ngày 15/5/2026.
Theo thông tin từ các nguồn tin, ít nhất 39 học sinh và 6 giáo viên đã được lực lượng an ninh giải cứu an toàn. Tổng cộng có khoảng 46 học sinh và nhân viên nhà trường bị bắt cóc ban đầu trong vụ tấn công phối hợp nhằm vào ba trường học ở huyện Oriire. Người nhỏ tuổi nhất trong số các con tin mới 2 tuổi, người lớn tuổi nhất 16 tuổi. Đáng tiếc, một giáo viên đã bị sát hại ngay sau khi bị bắt cóc.
Về phía những kẻ gây án, 8 tên bắt cóc đã bị bắt giữ và đang bị tạm giam, trong khi một số tên khác bị tiêu diệt trong quá trình chiến dịch giải cứu. Người phát ngôn Onanuga khẳng định không có "sự trao đổi hay nhân nhượng nào" trong chiến dịch giải cứu, tức là chính phủ không trả tiền chuộc hay đáp ứng bất kỳ yêu sách nào của nhóm bắt cóc.
Vụ bắt cóc diễn ra như thế nào
Sáng ngày 15/5/2026, các tay súng vũ trang đã tổ chức tấn công đồng loạt vào ba cơ sở giáo dục tại huyện Oriire, bang Oyo, gồm Trường Trung học Cộng đồng (Community Grammar School), Trường Tiểu học LA (LA Primary School) và Trường Mầm non - Tiểu học Baptist (Baptist Nursery and Primary School). Chính phủ Nigeria quy kết vụ tấn công do nhóm Boko Haram thực hiện.
Bộ trưởng Quốc phòng Christopher Musa cho biết trước đó trong tuần rằng những kẻ bắt cóc có ý định dùng các con tin làm con bài mặc cả để buộc chính phủ phóng thích một số chỉ huy của chúng đang bị giam trong tù. Tuy nhiên, phía chính phủ không hé lộ chi tiết về cách thức tiến hành chiến dịch giải cứu.
Điều đáng chú ý là các vụ bắt cóc học sinh từ trước đến nay chủ yếu xảy ra ở miền Bắc Nigeria. Vụ việc tại Oyo - nằm ở miền Tây Nam - đã gây lo ngại rằng làn sóng bạo lực của các nhóm vũ trang đang có xu hướng lan rộng sang các vùng vốn được coi là tương đối an toàn hơn.
Tổng thống Tinubu: "Sẽ đòi công lý cho các nạn nhân"
Tổng thống Bola Tinubu bày tỏ niềm vui khi lên tiếng về kết quả của chiến dịch. "Chiến dịch quân sự thành công này đã chấm dứt cuộc vây hãm kéo dài hơn 50 ngày và mang lại niềm an ủi cho cả đất nước, đặc biệt là các gia đình bị ảnh hưởng," ông tuyên bố. Tổng thống cũng gửi lời cảm ơn đến các lực lượng vũ trang, cơ quan tình báo và cảnh sát đã phối hợp thực hiện chiến dịch giải cứu.
Đối với gia đình người giáo viên xấu số bị sát hại, Tổng thống Tinubu cam kết chính phủ "sẽ đòi công lý cho những đứa trẻ này, các giáo viên của chúng" và gia đình của người giáo viên "đã bị những tên khủng bố giết hại dã man". Trước đó, ông Tinubu cũng tuyên bố không có tiền chuộc nào được trả và không có sự nhượng bộ nào được thực hiện trong quá trình đàm phán.
Dân chúng vỡ òa, nhưng vẫn đặt câu hỏi về trách nhiệm
Tại vùng Ogbomoso gồm năm huyện thuộc bang Oyo, tin tức giải cứu thành công lan ra ngay lập tức thổi bùng không khí vui mừng. Người dân, khách đi đường và lái xe dừng phương tiện lại để ăn mừng cùng các gia đình có người thân vừa được trả tự do.
Tuy vậy, niềm vui không che khuất được những băn khoăn về trách nhiệm pháp lý. Một số cư dân đặt câu hỏi về số phận những kẻ đã giam cầm người thân của họ suốt gần hai tháng, và liệu những tên chưa bị bắt có bị truy tố hay không. Hiệp hội Sinh viên Quốc gia Nigeria (NANS) cũng kêu gọi cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý và học bổng cho các nạn nhân để giúp họ vượt qua sang chấn sau thời gian dài bị giam cầm.
Bức tranh toàn cảnh về nạn bắt cóc tại Nigeria
Bắt cóc tống tiền đã trở thành mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và dai dẳng tại Nigeria trong nhiều năm qua, với các nhóm tội phạm vũ trang khai thác tình trạng lực lượng an ninh mỏng và biên giới lỏng lẻo để nhắm vào người đi đường, học sinh và cộng đồng nông thôn. Chỉ riêng năm 2024, các tay súng đã thu về hơn 1,6 triệu USD tiền chuộc, theo số liệu từ tổ chức phân tích SBM Intelligence.
Trường học từ lâu là mục tiêu ưa thích của các nhóm bắt cóc, song những vụ tấn công vào cơ sở giáo dục ít phổ biến hơn ở miền Tây Nam so với miền Bắc - nơi cuộc nổi dậy của Boko Haram đã bùng phát từ nhiều năm trước và tạo ra cuộc khủng hoảng an ninh kéo dài cho đến nay. Vụ bắt cóc tại Oyo lần này là lời cảnh báo rằng không có vùng nào thực sự miễn nhiễm với mối đe dọa này.
Câu hỏi thường gặp
Bao nhiêu học sinh và giáo viên bị bắt cóc ở Oyo, Nigeria được giải cứu?
Ít nhất 39 học sinh và 6 giáo viên đã được giải cứu. Tổng số bị bắt cóc ban đầu là khoảng 46 người, trong đó một giáo viên bị sát hại ngay sau vụ tấn công.
Ai đứng sau vụ bắt cóc học sinh ở bang Oyo của Nigeria?
Chính phủ Nigeria quy kết vụ tấn công cho nhóm Boko Haram. Những kẻ bắt cóc muốn dùng con tin làm đòn bẩy để buộc chính phủ phóng thích các chỉ huy của chúng đang bị giam tù.
Chính phủ Nigeria có trả tiền chuộc để giải cứu học sinh bị bắt cóc ở Oyo không?
Không. Người phát ngôn Phủ Tổng thống Bayo Onanuga khẳng định không có sự trao đổi hay nhượng bộ nào, và Tổng thống Tinubu cũng tuyên bố không có tiền chuộc nào được trả.
Vụ bắt cóc ở Oyo xảy ra khi nào và ở đâu?
Vụ tấn công xảy ra ngày 15/5/2026, khi các tay súng tấn công đồng loạt ba trường học tại huyện Oriire, bang Oyo, miền Tây Nam Nigeria, gồm Trường Trung học Cộng đồng, Trường Tiểu học LA và Trường Mầm non - Tiểu học Baptist.
Nguồn tham khảo
- The Punch - Jubilation in Ogbomoso as abducted schoolchildren, teachers rescued unharmed
- Al Jazeera - Dozens of abducted schoolchildren and teachers rescued in Nigeria
- The Star (MY) - Nigeria rescues schoolchildren, teachers abducted in Oyo, presidency says - The Star
- Straits Times World - Nigeria rescues schoolchildren, teachers abducted in Oyo, presidency says
- The Star (MY) - Dozens of abducted pupils, teachers rescued in southwest Nigeria - The Star
- Bangkok Post - Nearly 50 abducted pupils, teachers rescued in Nigeria
Đối chiếu nguồn
Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.
- The Punch
- Al Jazeera
- The Star (MY)
- Straits Times World
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn VN247.
